رزمی

 سوخت وساز انرژی در تمرین های ورزشی:

درحضوراکسیژن یک مول گلیکوژن بطورکامل به انیدریدکربنیک[1] وآب[2] تجزیه شده وانرژی کافی جهت بازسازی39مولATPآزادمی کند.این دستگاه انرژی(هوازی)به مراتب ازدستگاه انرژی بی هوازی،مقدارATPبیشتری تولیدمی نماید.همانطورکه ممکن است حدس بزنیم چنین بازدهی انرژی نیازبه صدهادستگاه آنزیمی داشته که خیلی پیچیده ترازدودستگاه بی هوازی(گلیکولایتیک وفسفاژن)می باشد.واکنش های دستگاه اکسیژن نیزماننددستگاه بی هوازی دردرون یاخته عضلانی حادث شده،لیکن برخلاف آن هااین واکنش هامحدودبه بخش های فرعی دیگری به نام میتوکندری می باشدواکنش های متعدددستگاه هوازی رامی توان به سه دسته اصلی تقسیم نمود:

۱)گلیکولیزهوازی 2)چرخه کربس 3)دستگاه انتقال الکترونی

گلیکولیزهوازی:اولین دسته واکنش های درگیردرتجزیه هوازی گلیکوژن بهدی اکسیدکربن وآب می باشداین شایدتعجب آورباشد،چون گفته شده است که گلیکولیزیک مسیربی هوازی است.درحقیقت یک اختلاف بین گلیکولیزبی هوازی وگلیکولیزهوازی،که هنگام ذخیره اکسیژن کافی حادث می شود،وجوددارد.درحضوراکسیژن اسیدلاکتیک انباشته نخواهدشد؛به بیان دیگرحضوراکسیژن ازانباشته شدن اسیدلاکتیک جلوگیری نموده وازدوباره سازیATPجلوگیری نمی کند.اکسیژن این عمل رابامنحرف نمودن بخش اعظم پیش ساخت اسیدلاکتیک،یعنی اسیدپیرویک به دستگاه هوازی،پس ازبازسازیATPانجام می دهد.بدین ترتیب درطی گلیکولیزهوازی یک مول گلیکوژن به دومول اسیدپیرویک تبدیل شده وانرژی کافی جهت بازسازی سه مولATPآزادمی نماید(گایینی،1384).

اسیدپیرویک حاصل نهایی گلیکولیزهوازی پس ازاندک تغییرات شیمیایی به چرخه کربس واردمی شود،دراین چرخه دوپدیده شیمیایی دیگرحادث شده:1)آزادشدن دی اکسیدکربن که ناشی ازخارج شدن ازریه هابوده است 2)اکسیداسیون،که به معنی خارج شدن یونهای هیدروژن(H+)والکترون ها(ē)است که سرانجام جهت تغییرات شیمیایی به دستگاه انتقال الکترونی واردمی شود(شادان،1385).

درادامه تجزیه گلیکوژن،آب حاصل نهایی متشکل ازیونهای هیدروژن،الکترون های انتقالی ازچرخه کربس واکسیژن تنفسی است.واکنش های ویژه ای که طی آن آب تشکیل می شودبه نام دستگاه انتقال الکترونی یازنجیره تنفسی معروف است.اصولاًآنچه که دردستگاه انتقال الکترونی رخ می دهد،عبارت است ازانتقال یونهای هیدروژن والکترون هابه اکسیژن است که توسط یک رشته واکنش هایآنزیمی که حاصل نهایی آن تولیدآب است انجام می شود.دستگاه هوازی درمجموع39مولATPتولید،که3مول آن توسط گلیکولیزهوازی و36مول ازطریق دستگاه انتقال الکترونی صورت می گیرد؛جهت دوباره سازی 39مولATPنیازبه4/134لیتراکسیژن می باشد(شادان،1385).