راههای پيشگيری و نحوه مقابله بادردهای کمر و پا

www.isaarsci.ir

ساختمان ستون فقرات :

ستون فقرات، محور اصلی بدن انسان است و به همان اندازه در استحکام و ثبات بدن اهميت دارد که ستون های محکم برای استحکام يک ساختمان و اعضاء ديگر از جمله سر، دستها، لگن و پاها و .... بر روی اين ستون استوار هستند و ستون فقرات با طرز قرار گرفتن خود به صورت قوسهای متعدد با زوايای معين و استحکام آنها توسط ديسکهای بين مهره ای، ليگامانها و عضلات، قدرت تحمل اين بار سنگين را می يابد.

لازم است بدانيد که حتی اگر از نعمت داشتن دو پا نيز محروم باشيد، قادر به زندگی پويا و حتی راه رفتن خواهيد بود، اگر ستون فقرات سالمی داشته باشيد، در واقع همه ما روی ستون فقراتمان راه می رويم نه روی پاها، بديهی است هر چه دانش خود را در مورد ستون بدنمان افزايش دهيم، توانايی ما در حفظ سلامت آن بيشتر خواهد بود.

وظايف ستون فقرات عبارتند از :

انتقال وزن سر، گردن، اندام فوقانی و تنه به لگن

ايجاد کانالی جهت حفاظت از نخاع يا مغز الحرام

ايجاد قفسه ای محکم و استخوانی به کمک دنده ها و استخوان جناغ جهت حفاظت از قلب و ريه ها

تکيه گاهی جهت عضلات تنه و تعدادی از عضلات اندام فوقانی و تحتانی

ايجاد هماهنگی بين اعضاء و اندام های بدن

کمرد درد :

تعريف و انواع کمر درد

کمر درد يکی از شايعترين علل مراجعه بيماران به مراکز درمانی می باشد بطوريکه بعد از سرماخوردگی و ضربه های کوچک، شايعترين بيماری در انسان است. کمر درد نخستين علت مراجعه بيماران به متخصصين ارتوپدی و جراحی مغز و اعصاب و بطور کلی سومين علت مراجعه بيماران به پزشک می باشد.

درد کمر بيش از 90درصد افراد را در طول زندگی حداقل يکبار دچار می سازد. و بيش از 50 درصد از افراد بيش از يک مرتبه دچار آن     می شوند. علل بسيار متفاوتی می توانند سبب ايجاد کمر درد شوند. تقريبا" در 85 درصد از افرادی که برای کمر درد معاينه و بررسی می شوند علت خاصی پيدا نمی شود. کمر درد بعد از سرماخوردگی دومين عاملی است که سبب می گردد افراد در سرکار حاضر نشوند و نيز يکی از علل شايع ويزيت توسط پزشک می باشد بيش از 90 درصد افرادی که دچار کمر درد ميشوند طی 2 ماه بهبود می يابند. طبق آمار مختلف، کمردرد، در بين بيماريهايی که باعث از کارافتادگی، ناتوانی از کار و مرخصی ناشی از آن در افراد زير 45 سال می گردند، مقام اول را دارد.

کمر درد، درد آزار دهنده ای است که شخص را از انجام کارهای روزمره اش باز داشته و به استراحت در بستر وادار می کند. بنابراين، می تواند علاوه بر مشکلات جسمی، موجب مشکلات روحی و روانی شده و اثرات منفی بر اقتصاد خانواده و جامعه بگذارد. تا حدود 20 سال قبل، اکثر افرادی که برای درمان دردهای عضلانی اسکلتی به درمانگاههای فيزيوتراپی و ارتوپدی مراجعه می کردند، افراد بالای 55 تا 60 سال بودند و در واقع تخريب غضروف مفصلی در سنين بالا شروع می شد، ولی امروزه اين سن به 30 سال کاهش پيدا کرده و پزشکان شاهد مراجعه بيمارانی با سنين 30 تا 50 سال با دردهای گردن، زانو، کمر و مفاصل مختلف به مراکز درمانی هستند.

امروزه با پيشرفت زندگی مدرن، شيوع کمر درد نه تنها کمتر نشده بلکه زيادتر هم شده است. و عجيب اينکه حتی سرعت بالا رفتن آن، از رشد جمعيت هم بيشتر بوده است. در ايالات متحده آمريکا همين کمر درد، دومين عامل غيبت از کار بوده و معادل 30 تا 80 ميليون دلار در سال از توليد کم کرده! حدود 90 درصد افراد در عمر خود کمر درد را يک بار هم که شده حس کرده و 50 تا 70 درصد مردم دوره های مکرر کمر درد را در طول زندگی شان تجربه می کنند. اين آمار البته در کشورهای صنعتی بيشتر است. اما متاسفانه اين درد حتی کودکان مدرسه ای را هم گرفتار   می کند، بطوری که آمار نشان می دهد 60درصد کودکان 15 تا 16 ساله هم دچار آن هستند. با تمام اين احوال، از پيشگيری و درمان اين درد عذاب دهنده نااميد نشويد.

بروز کمر درد در مردان 25 تا 55 ساله بيشتر است ولی در خانم ها بعد از 50 سالگی شروع می شود. متاسفانه معاينات بالينی نمی تواند بروز کمردرد را پيشگويی کند چون زيادند افرادی که آرتروز ستون فقرات يا بيرون زدگی ديسک کمر دارند اما درد ندارند.

کمر درد از نظر ماهيت درد به سه دسته تقسيم می شود:

1- کمر درد گذرا : دردی ناگهانی و شديد در ناحيه کمر و ناشی از انجام حرکات نامناسب و يا کشيدگی بيش از حد ستون فقرات است. هر چند که اين درد گذرا است اما هيچگاه نبايد کم اهميت شمرده شود، چرا که ميتواند اخطاری برای عود مجدد آن باشد و سريعا" بايد جهت جلوگيری از تکرار آن اقدام شود.

2- کمر درد حاد: يک درد حاد در ناحيه کمر است که در اثر قرار گرفتن در وضعيتهای غلط، خم شدنهای مکرر و به مدت طولانی و يا ضربه به ستون فقرات کمری ايجاد می شود. کمر دردی که کمتر از يکماه از شروع آن     می گذرد را حاد می نامند. نشانه وقوع آسيب بافتی بوده و بدرجات مختلفی در فرد ايجاد ناتوانی می کند. هر چند که آسيب کوچک باشد ولی بايد مراقب بود و از تکرار آن جلوگيری کرد. برای اين منظور در وهله اول بايد درمان علامتی جهت کنترل درد انجام شده و سپس در مورد بهبودی کامل اقدام و تمامی فعاليتهای طبيعی ستون فقرات را به شکل اوليه خود بازگرداند. البته اولين وقوع حمله حاد کمر درد، نيازی به نگرانی ندارد و ليکن بايد پيامدهای آن را در نظر گرفت و هر چه زودتر برای رفع آن اقدام نمود در غير اينصورت صدمه و جراحت شدت پيدا کرده و دوره ناتوانی ادامه خواهد يافت . به طوريکه طبق آمار، شانس بازتوانی موفق در بيمارانيکه کمر درد آنها بيش از 6 ماه مقاومت می کند کاهش يافته و حتی پس از سه ماه مقاومت درد، وضعيت روحی و روانی بيمار تغيير خواهد کرد. پس به طور جدی با تکرار يک حمله شديد کمر درد مقابله کنيد.

3- کمر درد مزمن: کمر دردی که بيش از يکماه از بروز آن می گذرد را مزمن می نامند. کمر درد مزمن در واقع در اثر عدم درمان و يا مقاومت به درمان کمر درد حاد ايجاد می گردد. بديهی است که درمان به موقع و مناسب درد حاد، همواره درد مزمن را به حداقل می رساند، درد مزمن کمر بايد به عنوان يک علامت جدی تلقی شده و کليه معاينات بالينی و آزمايشات پاراکلينيکی جهت بيماريهای سيستمتيک انجام گردد. به هر صورت درد کمر مستلزم يک بررسی دقيق و درمان مناسب توسط گروهی درمانگر، متشکل از پزشک، متخصص فيزيوتراپی ، متخصص روانپزشکی و.... ميباشد.

انواع درد کمر :

1- درد موضعی : درد موضعی، دردی است که در اثر آسيب وارده به ناحيه کمر ايجاد شده و در همان منطقه احساس می گردد و معمولا" فرد قادر به درک محل دقيق آن است.

2- درد راجعه : عبارتست از دردی که از يک ناحيه به ناحيه ديگر سرايت مي کند. همه کمر دردها لزوما" به دليل ناهنجاری ستون فقرات نيستند، بلکه می توانند بدليل ضايعات احشايی باشند که درد آنها به ناحيه کمر ارجاع می شود. در نتيجه، بررسی و معاينه بالينی دقيق اين مناطق توسط پزشک ضرورت دارد.

3- درد انتشاری : غير از درد انتشاری عصب سياتيک که در بالا توضيح داده شده، ممکن است درد، منشاء عصب سياتيک نداشته باشد و از نقاط ديگر به مسير اين عصب انتشار يابد. مهمترين منشاء دردهای انتشاری عبارتند از : مفاصل بين مهره ای، رباطهای مربوطه، رباطهای خلفی که مهره های کمری را به يکديگر متصل می کنند و بالاخره عضلات اطراف آنها و عضلات ثبات دهنده لگن.

علل کمر درد :

بطور کلی کمر درد را می توان بر حسب علت به دو دسته عمده تقسيم بندی نمود: علل مکانيکی و علل غيره مکانيکی

کمر درد مکانيکی :

شامل آن دسته از بيماريهايی هستند که در اثر و يا به واسطه يک عامل مکانيکی مانند ضربه، حرکات فيزيکی نامناسب، کم بودن قوام عضلات و يا فشار بيش از حد به ناحيه ستون فقرات کمری و در اثر بد قرار گرفتن وضع بدن در حالت نشسته و ايستاده ايجاد می گردند. اين دسته از بيماريها 90% از علل کمر درد را تشکيل می دهند و نکته جالب اينکه براحتی قابل پيشگيری هستند.

دو سری از عوامل می توانند سبب آسيب پذيری ستون فقرات کمری و وقوع کمر دردهای مکانيکی گردند.

الف ) عوامل پيش زمينه ای يا مستعد کننده شامل :

قرار گرفتن در وضعيت های نامناسب

کاهش تحرک در نتيجه عدم استفاده و بهبود ناکافی

استرس ناشی از کار

چاقی

ب ) عوامل آشکارساز شامل :

استفاده جديد ( New Use )

استفاده نادرست ( Misuse )

استفاده بيش از حد ( Over Use )

ضربه ( Trauma,Abuse )

علل غير مکانيکی :

علل غير مکانيکی شامل آن دسته از علل طبی و يا بيماريهای سيستمی هستند که در سير بيماری به طرق مختلف ممکن است باعث کمردرد شوند و تشخيص و درمان اين بيماريها تماما" به عهده پزشک معالج شما می باشد.

- شايعترين علل طبی عبارتند از : بيماريهای التهابی، بيماريهای عفونی، سرطانها، و بيماريهای متابوليکی و مسموميت با فلزات سنگين راديوم

- و .... که تشخيص و درمان همه آنها همانطور که گفته شد بر عهده پزشک معالج شما می باشد.

عوامل زمينه ساز برای علل طبی کمر درد:

1- سن بالای 45 سال، بخصوص در بيماريهای غير التهابی و بيمارانيکه سابقه ای از عوامل مکانيکی را ذکر نمی کنند.

2- کمر دردهای شبانه که با استراحت نيز بهبود نمی يابند.

3- وجود علائم و نشانه های همراه کمر درد مانند: تب، تعريق، کاهش وزن، ضعف و خستگی مزمن که با کنترل درد نيز بيمار احساس سلامتی نمی کنند.

در بسياری از موارد به رغم معاينه فيزيکی دقيق و انجام آزمايشات مختلف، علت مشخصی برای کمر درد پيدا نمی شود . بهتر است بدانيد سيگار با کاهش سطح اکسيژن در بافت نخاع موجب تاخير در بهبود اين درد می شود. بعضی مشاغل هم می توانند انسان را مستعد ابتلا به کمردرد کنند، مانند شغل هايی که نياز به رانندگی طولانی دارد و راننده را در معرض لرزش وسيله نقليه قرار می دهد؛ شغل هايی که نياز به ايستادن و نشستن طولانی دارد؛ کسانی که بايد بارهای سنگين را به دفعات جابه جا کنند . بنابراين اگر شغل شما چنين حرکاتی را ايجاب مي کند بهتر است بيشتر به فکر خود باشيد. کمر درد علاوه بر عوامل غير مکانيکی مانند عفونت و سرطان و..... که خيلی شايع نيستند، علل ديگری هم دارد؛ مانند گرفتگی های عضلانی ( اسپاسم ) کشيدگی و آسيب ّ رباط ها، آرتروز، فتق ديسک های بين مهره ای، پوکی استخوان و ... اما فارغ از اسم های متفاوتی که اين بيماری ها دارند مشکل اصلی در اغلب آنها فشار بيش از حدی است که به ستون مهره ها و اجزای دور و بر آن مانند عضلات و رباط ها وارد می آيد.

عامل اين فشارها زندگی پر از حرکات نامناسب است. منظور دقيقا" همان حرکاتی است که شايسته يک بدن سالم نيستند؛ مانند بد نشستن روی صندلی ، قوز کردن هنگام رانندگی، بد ايستادن و...... استفاده از عضلات کمر در حرکاتی که پيش از اين انجام نمی داده ايد، مانند بلند کردن يک مبل سنگين !

بطور کلی علل کمر درد عبارتند از :

تحت فشار قرار گرفتن ريشه های عصب نخاعی که به اندام تحتانی می روند .

کمر درد ناشی از کشيدگی ماهيچه ای يا رباط های کمر

درد ناشی از عفونتهای ستون مهره

درد ناشی از تومورهای ستون مهره

نشانه های درد ناشی از آسيب کمر :

دردی که امکان دارد به جلو، کناره ها يا عقب ساق پا تير بکشد يا محدود به ناحيه تحتانی کمر باشد.

دردی که با فعاليت بدتر شود.

دردی که در شب يا در نتيجه نشستن طولانی مدت مثلا" رانندگی طولانی بدتر شود.

دردی که همراه با گزگز شدن يا ضعف در بخشی از پا باشد.

پيشگيری از کمر درد :

انجام ورزشهائی مثل شنا، پياده روی و دوچرخه سواری با افزايش ميزان تناسب و توان می توانند در کاهش ابتلا به کمر درد مفيد باشند.

تقويت عضلات شکم ميزان ابتلا به کمر درد و در موارد وجود کمر درد شدت آنرا کاهش می دهد.

افرادی که کار آنها مستلزم بلند کردن اجسام سنگين است يا ورزشکارانی که سروکارشان با وزنه سنگين است بايد هرگز از کفشهای پاشنه بلند بمدت طولانی استفاده نکنيد. حتما" از کمربندهای پهن محافظ کمر استفاده کنند. در هنگام ايستادن طولانی مدت هر از گاهی به روی يک تکيه گاه يا ديوار تکيه کنيد تا از فشار بر روی کمر کاسته شود نمائيد. هم تشک های خيلی نرم و هم تشکهای ست سبب کمردرد می شوند لذا از تشک مناسب استفاده کنيد.

هرگز اجسامی را که برای شما سنگين هستند بلند نکنيد. در هنگام بلند کردن اجسام کمر بايد عمود بر زمين و نه خم شده به جلو باشد بايد اجسام را در حاليکه نزديک بدن شما هستند با زانوها بلند کنيد.

بارهای سنگين :

به جای بلند کردن اجسام سنگين، از راه های ديگری مانند هل دادن برای جابه جا کردن استفاده کنيد ( هل دادن بهتر از کشيدن است . )

تا می توانيد از ديگران کمک بخواهيد و از بلند کردن وسايل سنگين با خم کردن کمرتان خودداری کنيد. بهتر است زانوهايتان را خم کرده و کمرتان را صاف نگه داريد. البته يادتان باشد که پاها را از هم کمی فاصله بدهيد.

از بلند کردن يک جسم سنگين و چرخاندن کمرتان بطور همزمان جدا" خودداری کنيد.

هميشه هنگام حمل اجسام سنگين، آن را نزديک بدن نگه داريد.

قاعده نشستن:

اگر مجبوريد مدت طولانی روی صندلی بنشينيد بهتر است هر نيم ساعت به بهانه های مختلف از جا برخاسته و راه رفته يا به بدن خود حرکات کششی بدهيد.

از صندلی مناسب با پشتی و با زاويه حدود 100 تا 120 درجه، استفاده کنيد و اگر صندلی تان محافظ قوس کمر ندارد، قوس کمر را با يک بالشتک کوچک محافظت کنيد.

به جای چرخاندن کمرتان حين کار، از چرخش صندلی استفاده کنيد.

وسايل مورد استفاده تان را در دسترس خود روی ميز بچينيد تا برای استفاده از آنها مجبور به خم کردن کمرتان به جلو نشويد.

ايستادن و خوابيدن بدون کمر درد:

هنگام ايستادن خود را به جلو خم نکنيد، گوش ها، شانه و لگن را بايد در يک امتداد و شکم را تو نگه داريد.

اگر مجبوريد مدت طولانی بايستيد، يکی از پاها را روی يک پله يا چهارپايه به ارتفاع 20 سانتی متر قرار دهيد تا فشار کمتری به کمر وارد شود و هر 10 دقيقه جای پاها را با هم عوض کنيد.

بهترين حالت خوابيدن خوابيدن به پهلو در حالی است که زانوها کمی خم بوده و يک بالش کوچک بين دو زانو قرار گيرد. اگر به پشت می خوابيد لازم است يک بالش زير زانوان و يک بالش کوچک زير گودی کمر قرار دهيد.

برای خارج شدن از تختخواب ابتدا به کنار تخت بچرخيد و پاهای خود را از تخت آويزان کرده، با کمک دست ها و سفت کردن عضلات شکم بنشينيد.

تناسب و تعادل :

اگر اضافه وزن داريد، بهتر است برای جلوگيری از کمر درد هم که شده وزنتان را کم کنيد.

کيف و کوله پشتی تان را بی جهت سنگين نکنيد.

کفش مناسب و راحت با پاشنه 3 سانتی متر يا کمتر به پا کنيد.

اگر پوکی استخوان داريد با مصرف ويتامين D و کلسيم کافی طبق تجويز پزشکتان و ورزش کردن، آن را درمان کنيد تا دچار شکستگی مهره نشويد.

ورزش های سبک هوازی بطور منظم با بهبود عملکرد عضلات ميتواند موجب زياد شدن قدرت و تحمل کمرتان شود. پياده روی و شنا هم از ورزش های مناسب برای کمر درد هستند.

آيا نيازی به گرفتن عکس يا " ام . آر. آی " هست ؟

اکثر مردم سئوال می کنند آيا عکس برداری معمولی يا ام.آر.آی لزومی دارد؟ بايد گفت همه کمر دردها نياز به عکس برداری ندارند. در مواردی که مشکوک به صدمات استخوانی مثل سرطان هستيد عکس برداری ميتواند مفيد باشد. ولی عکس ها صدمه به مهره ها در اثر ضربه، پوکی استخوان، صدمه به بافت های نرم عضله و رباط ها و ديسک ها را نشان می دهند زمانی که تصميم به جراحی داريم و يا در تشخيص علت دردهای بهبود ناپذير، انجام " ام.آر.آی " توصيه می شود. زيرا بر اساس آن درمان را تغيير خواهند داد.

پرستاری از بيمار و کمر درد:

ميزان بروز کمر درد، در پرستاران با نوع فعاليت آنها که مستلزم بلند کردن اجسام سنگين و انجام کارهای سخت و ممتد در اورژانس است، ارتباط زيادی دارد. اين ميزان با محيط پراسترس کاری افزايش می يابد. بطوريکه ميزان بروز حمله های حاد کمر درد در پرستارانی که در بخشهای درمانی بيمارستانی کار می کنند بسيار بيشتر از آنهايی است که معمولا" کار اداری و يا اجرايی دارند.

آمار نشان داده است، در بيمارستانهايی که کلاسهای آموزشی جهت پيشگيری و درمان کمر درد، برای پرستاران داير گرديده، ميزان بروز کمردرد، بسيار پايين بوده است. در نتيجه وجود چنين آموزشهايی جهت پرستاران زحمتکش کشور ما نيز ضروری بنظر می رسد، اما از آنجائيکه در اين کتاب امکان پرداختن به اين مسئله بطور مبسوط وجود ندارد، تنها به ذکر برخی از اصول اوليه آن می پردازيم.

پرستاران عزيز بايد تمامی وضعيت های مناسبی را که جهت بلند کردن کشيدن و هل دادن و حمل اجسام در ابتدای اين بخش توضيح داده شد رعايت کنند.

همه ميزها و يا تختهای بيماران بايد ارتفاع قابل تغيير داشته باشند، بطوريکه با اهرم هيدروليکی يا الکتريکی سطح آنها بالا يا پايين برود و هر شخص با توجه به نياز خود بتواند آن را تغيير دهد.

هنگام مرتب کردن تخت بيمار و يا تعويض ملحفه آن موارديکه را که در مورد مرتب کردن تخت خواب توضيح داده شد، رعايت کرده و ترجيحا" دو نفری اين کار را انجام دهيد.

پرستاران عزيز بايد طوری آموزش ببينند که بتوانند بر اساس توانائيهايشان، تجهيزات مناسب و مورد نياز خود را جهت استفاده مطلوب در محيط کار انتخاب کنند.

محيط کار پرستاری بايد از نظر شرايط روانی، سروصدا ، نور، دما، حجم و کار مناسب تا بدين ترتيب از استرس های فزآينده کاسته شود.

در خاتمه لازم به ذکر است که در برخی کشورها جهت بعضی مشاغل خاص مدرسه کمر ( Back School ) اختصاصی داير می گردد.

( Back School ) صنعتی در بهداشت صنعتی يا مدرسه کمر در بهداشت حرفه ای و يا به عنوان بخشی از برنامه توانبخشی و ... البته در اين کتاب جای بحث در مورد همه آنها نيست و اميد آنکه توضيحات مختصر اين بخش بتواند برای خوانندگان عزيز مفيد واقع شده مورد استفاده قرار گيرد.

تصحيح برخی وضعيتهای پرخطر

بلند کردن اشياء بعد از نشستن طولانی:

برداشتن اشياء بعد از دوره های طولانی نشستن، می تواند آسيب پذيرترين وضعيت را برای ستون فقرات کمری شما بوجود آورد. اين وضعيت در مسافرتهای طولانی بسيار اتفاق می افتد. بطوريکه شما بعد از نشستن بمدت طولانی در قطار ، اتومبيل و يا در هواپيما، در حالت خميده و دولا شده، اقدام به برداشتن و جابجا کردن چمدانهای سنگين کرده و بدين ترتيب آسيب زيادی به ستون فقرات کمری خود وارد می کنيد. چنين وضعيتی می تواند آغاز گر درد کمر از همان لحظه و يا حتی صبح روز بعد باشد.

جهت پيشگيری از بروز چنين دردهايی شما می توانيد بعد از بلند شدن از روی صندلی، به حالت ايستاده قرار گرفته و مطابق شکل گودی کمر را افزايش داده و بدين ترتيب، قوسهای ستون فقرات و رباطهای کمری را که تا بحال خميده و بی حرکت قرار داشتند، به وضعيت طبيعی خود برگردانيد.

غوز کردن پس از ورزش سنگين:

اين يک خطر سنگين شگفت آور است که ورزشکاران بدان مبتلا می شوند. پس از يک روز کار سخت و ورزش سنگين و خسته شدن تمام عضلات پس از يک فعاليت پر انرژی مطمئنا" نياز به يک استراحت ايده ال خواهيد داشت و بدترين وضعيت، استراحت کامل روی يک راحتی بزرگ و نرم به حالت خميده است.

بهترين استراحت پس از هر فعاليت طاقت فرسايی، خوابيدن به پشت يا دمر خوابيدن بمدت 10 دقيقه است. ( دمر خوابيدن بهتر است ) .

حالت ديگر اين است که مطابق شکل به پشت خوابيده و برای مدت ده دقيقه پاهای خود را روی يک صندلی قرار دهيد. هميشه با برگرداندن قوسهای ستون فقرات به حالت طبيعی می توان از بروز چنين دردهايی جلوگيری کرد.

ايستدن طولانی، يک وضعيت خطر است چرا که پس از مدتی عناصر حمايت کننده ستون فقرات ( عضلات و ليگامانها ) که خسته شده و قدرت حفظ قوسهای طبيعی ستون فقرات را نخواهد داشت. اين وضعيت منجر به افزايش قوس کمری و بروز کمر درد می شود.

درمانهای رايج کمر درد:

درمانهای دارويی : درمانهای دارويی شامل داروی اختصاصی برای نوع بيماری و در صورت لزوم تجویز مسکن جهت درمان علامتی درد است. همانطور که گفته، هدف اصلی در درمانهای دارويی، درمان علت بيماری است و چنانچه علت بيماری قابل درمان نبوده و يا جزو علل مکانيکی کمردرد باشد، دارو را می توان به صورت مسکن تجويز نمود که بهتر است غير استروئيدی و بدون کورتون باشد. بديهی است در چنين مواردی استفاده از مسکن می تواند به طور موقتی باشد و انجام روشهای فيزيکی مانند فيزيوتراپی و تمرينات درمانی حتما" ضروری است.

درمانهای فيزيکی :

برای معالجه برخی از بيماران مبتلا به کمردرد، علاوه بر درمانهای علامتی توسط داروهای مسکن، لازم است درمانهای فيزيکی نيز انجام شود.

اين درمانها، تنوع زيادی دارند و از روشهای بسيار قديمی کمردرد مانند طب سوزنی ( از چين ) و ماساژ ( از فرانسه ) تا متدهای جديد فيزيوتراپی توسط دستگاههای پيشرفته را شامل می شوند.

برخی از روشهای فيزيوتراپی در درمان کمردرد عبارتند از :

-حرارت درمانی: گرم کردن و يا سرد کردن عضو دردناک جهت کنترل درد از ديرباز توسط بشر استفاده می شده است. گرما درمانی امروزه به دو صورت سطحی ( برای پوست ) و عمقی ( برای مفاصل و يا عضلات ) توسط دستگاههای پيشرفته فيزيوتراپی انجام می شود.

الکتريسيته درمانی: به تجربه ثابت شده است که طول موج و فرکانسهای خاصی از جريان برق در کنترل درد، ترميم رخم، تقويت عضلات و بسياری موارد ديگر موثر بوده و امروزه دستگاههای پيشرفته الکتريکی به اين منظور طراحی شده اند.

مانيپولاسيون : اين روش که در بين عامه مردم به نام جا انداختن شناخته شده است، در موارديکه انحراف کوچکی در ستون فقرات ايجاد شده باشد، مورد استفاده قرار گرفته و آن را اصلاح می کند. مانتيپولاسيون حتما" بايستی توسط پزشک متخصص و يا متخصص فيزيوتراپی آموزش ديده انجام گردد، در غير اين صورت بسيار خطرناک بوده و ممکن است سبب آسيب به نخاع شده و يا افرادی که مبتلا به پوکی استخوان هستند سبب ايجاد شکستگی مهره ها شود.

ليزر درمانی: استفاده از ليزرهای کم توان نظير ليزر آرگون هليم و ياقوت با هدف کاهش درد افزايش روند ترميم زخم ها، کاهش التهاب و بسياری از موارد ديگر موثر بوده و امروزه توسط فيزيوتراپيست ها استفاده می شود.

آب درمانی: شامل يکسری حرکات ورزشی داخل آب می باشد و از آنجائيکه در اين وضعيت بيمار درد کمر را کمتر احساس می کند بسيار مفيد است.

تمرينات درمانی :

يکی از مفيدترين روشهای درمانی کمر درد است و در صورت استمرار بطور موثری از عود کمر درد نيز جلوگيری می کند. تمرينات درمانی انواع مختلفی دارند و بسته به محل درد علت درد و وضعيت ستون فقرات ( از جمله ميزان انحناهای آن ) نوعی از تمرين قابل توصيه است.

درمانهای ارتوپدی:

درمانهای ارتوپدی فنی شامل يکسری ابزارهای کمکی است که توسط کارشناس ارتوپدی فنی جهت بيمار ساخته می شود.

مانند: کرستهای ستون فقرات ( کرستهای کمر و گردن ) که بطور شايع استفاده می شوند. اين وسايل می توانند بطور موقت در کاهش درد و اسپاسم عضلات مفيد باشند ولی استفاده طولانی مدت و مستمر آنها مضر است و سبب آتروقفی ( لاغر شدن ) عضلات حمايت کننده شده و پس از مدتی نتيجه معکوس می دهد.

درمان جراحی :

درمان جراحی، آخرين روش جهت کنترل درد ستون فقرات و آنهم در شرايط خاصی می باشد و در شرايط معمول به هيچ وجه قابل توصيه نيست.   طبق آمار، امروزه در مورد فتق ديسک بين مهره ای تنها در 15-5 درصد موارد جراحی توصيه می شود که شامل موارد زير است:

دردر بيمار آنقدر شديد می باشد که با استراحت بهبود نيافته و به دارو جواب ندهد و موجب اختلال جديد در فعاليتهای روزمره و يا اجتماعی بيمار گردد.

بيماری طوری پيشرفت نمايد که منجر به فلج اندام، اختلالات حسی و يا بی اختياری ادرار باشد.

در حال حاضر 95-85 درصد ديسکهای کمری بدون جراحی و با روشهای درمانی که قبلا" توضيح داده شده بهبود می يابند.

نکته قابل توجه اين است که جراحی، درمانی قطعی دردهای کمری ناشی از ديسک نمی باشد و پس از آن، انجام تمرينات درمانی و در بعضی شرايط استفاده از روشهای فيزيوتراپی جهت کاهش درد ضروری است.

سائيدگی و درد مفاصل ( آرتروز )

سائيدگی مفاصل شايع ترين علت درد و ناتوانی در افراد مسن و شايع ترين بيماری مفصلی است. در خانم ها سائيدگی مفاصل زانو و دست و در مردان سائيدگی مفصل لگن شايع تر است.

علايم ساييدگی مفصل در خانم ها شايع تر است. افراد چاق بيشتر از سايرين دچار سائيدگی مفصل زانو می شوند.

ديابت، فشارخون بالا و افزايش اسيداوريک خون نيز باعث افزايش احتمال سائيدگی مفصلی می گردند. سائيدگی مفصلی معمولا" خود را با درد نشان می دهد که با افزايش ميزان سائيدگی ، مقدار درد بيشتر مي شود. سپس درد مفاصل باعث ضعف عضلانی و درد در عضلات مربوط به آن مفصل می شود. در صورت تقويت عضلات، اين درد کاهش می يابد. برخی از بيماران از خشک بودن بدن و مفاصل بعد از بيدار شدن از خواب شکايت می کنند، اما معمولا" خشکی بدن کمتر از نيم ساعت طول می کشد.

پيشگيری از آسيب های مفصل زانو:

به گفته متخصصان مفصل زانو مهم ترين مفصلی است که وزن بدن را تحمل می کند از اين رو کاهش وزن موثرترين راه پيشگيری و درمان آسيبهای وارده به اين بخش از بدن است.

دکتر " محمدرضا هاديان " عضو انجمن فيزيوتراپی ايران و استاد دانشگاه، در اين باره به خبرنگار خبرگزاری دانشجويان ايران ( ايسنا ) واحد علوم پزشکی ايران، گفت: مفصل زانو در تمام فعاليت های انسان مانند ايستادن، راه رفتن و حتی نشستن در معرض فشارهای مکانيکی زياد که ناشی از وزن، حمل بار و حتی ماندن در يک موقعيت ثابت است، قرار دارد.

وی ادامه داد: بعنوان مثال فشار وارد بر مفصل زانو در هنگام بالا رفتن از پله ها معادل سه برابر وزن بدن و در هنگام پايين آمدن هفت تا هشت برابر وزن بدن است از اين رو کاهش وزن برای حفظ سلامتی مفاصل به خصوص مفاصل زانو بسيار با اهميت است.

دکتر هاديان، بی تحرکی را نيز خطری جدی برای مفاصل عنوان و تصريح کرد: برخی به غلط بر اين باورند که فقط با حذف فشار بر روی مفصل و ثابت نگه داشتن آن مشکل حل می شود در حالی که عدم تحرک مناسب خود خطری جدی برای بروز بيماری های مفصل همچون آرتروز است چرا که تغذيه مفصل از طريق تحرک انجام می شود.

وی نحوه نشستن به صورت چهارزانو، چمباته زدن و استفاده از توالتهای ايرانی را از جمله موارد تشديد کننده آسيب های مفصلی دانست و گفت: تبعيت از اين روش های غلط زندگی، افراد را در سنين پايين مستعد ابتلا به آسيب های مفصلی می کند.

دکتر هاديان در پايان تصريح کرد: مطالعات نشان داده است، علاوه بر کاهش وزن با تغذيه مناسب و انجام ورزش های مناسب می توان به پيشگيری و درمان آسيب های مفصلی کمک کرد.

توصيه هايی برای درمان آرتروز :

وزن بدن بايد کم شود.

استفاده از گرما باعث کاهش درد می شود. برای اين کار می توان از کيسه آب گرم استفاده کرد. اگر استفاده از گرما ممنوعيت خاصی نداشته باشد، می توان از روشهای زير استفاده کرد:

الف ) قرار دادن مفصل مبتلا در آب گرم 40-38 درجه سانتيگراد و ماساژ آرام آن .

ب ) استفاده از دوش آب گرم .

ج ) قرار دادن کيسه آب گرم درون يک حوله و استفاده از آن بر روی اندام مبتلا به درد.

بايد توجه کرد که در برخی از بيماری ها استفاده از کيسه ی آب گرم بسيار مضر است و قبل از استفاده از آن حتما" بايد با پزشک مشورت کرد. همچنين کيسه آب گرم نبايد بر روی اندام مبتلا قرار داده شود. از گذاشتن آن در زير اندام يا خوابيدن بر روی آن نيز بايد خودداری شود.

3- از کفش مناسب استفاده شود.

4- از دو زانو و چهار زانو زدن و ايستادن طولانی مدت خودداری گردد.

5- از بالا و پايين رفتن از پله ها تا حد ممکن اجتناب شود.

6- به جای نشستن روی زمين، از صندلی استفاده شود.

7- ورزش: انجام برنامه ورزشی و تقويت عضلات می تواند به اندازه داروهای ضد درد در درمان سائيدگی مفصلی موثر باشند.

بی حرکتی می تواند باعث بدتر شدن سائيدگی مفصلی گردد. لذا نبايد نگران سائيدگی مفصل در اثر انجام فعاليت های توصيه شده توسط پزشک بود. انجام اشتباه حرکات ورزشی باعث بدتر شدن علائم و درد می گردد.

مراقبت از زانوها:

زانو، اندام های حساس و مهم بدن است که در پياده روی و انواع ورزشها نقش حساسی داشته و سلامت و قوت آن، ما را در انجام کارهای روزمره و انجام انواع ورزش توانمند می سازد. مفصل زانو مهمترين مفصلی است که وزن بدن را حمل می کند. از اين رو تمام فعاليتهای انسان مانند کار سنگين، کمر تحرکی و افزايش وزن می تواند آسيب زيادی به اين قسمت بدن وارد آورد. فشار وارده به زانوها در موقع بالا رفتن از پله ها 3 برابر وزن بدن و در موقع پايين آمدن از پله ها 8-7 برابر وزن بدن می باشد از اين رو کاهش وزن برای حفظ سلامتی مفاصل به ويژه مفصل زانو اهميت زيادی دارد. بنابر اين گزارش بی تحرکی نيز خطر جدی برای مفصل زانو می باشد. برخی معتقدند که با بی تحرکی و ثابت نگهداشتن زانو و همچنين حذف فشار از روی آن می توان به حفظ سلامت زانو کمک کرد در حالی که   بی تحرکی خطر جدی برای بروز بيماريهای مفصل و آرتروز است. زيرا تغذيه مفصل از طريق تحرک تامين می شود. لازم به ذکر است که نحوه نشستن بصورت چهارزانو عامل تشديد کننده مهمی در تخريب غضروف مفصلی بشمار می آيد در حاليکه کاهش وزن همراه با تغذيه و انجام ورزشهای مناسب می تواند به پيشگيری و درمان آسيبهای مفصلی کمک کند.

نکاتی چند برای مراقبت از زانوها :

- زانوها نياز به حرکت دارند. تحرك ، به تغذيه مفصل، حفظ قدرت عضلانی و دامنه حرکتی زانو کمک می کند.

- اگر به کارهايی اشتغال داريد که ناگزيريد برای مدتی طولانی روی صندلی بنشينيد، ساعتی يک بار از جای خود برخيزيد و پنج دقيقه راه برويد. همچنين هنگام نشستن می توانيد پاشنه های پا را از روی زمين بلند کنيد يا زانوها را صاف نگه داريد.

- افرادی که ناچارند مدتی طولانی بايستند، ساعتی چند بار زانوهای خود را خم کنند. همچنين توصيه می شود که در طول روز، چند بار روی پاشنه پا بايستند و چند قدم راه بروند. اين افراد به منظور پيشگيری از زانو درد، بايد از روشهای تقويت کننده زانو استفاده کنند.

- بيمارانی که برای مدتی طولانی بستری بوده اند و قادر به راه رفتن نيستند، بايد در طول روز حداقل سه بار انقباضات يا ورزش های ايستايی زانو را انجام دهند.

- هنگام خوابيدن به صورت طاق باز، بالش را زير زانوهای خود قرار دهيد. چنانچه به پهلو می خوابيد، بين زانوها بالشی قرار دهيد، اما اگر عادت داريد که بر شکم بخوابيد، ( که عادت نادرستی است و از منظر اسلام نيز مکروه می باشد ) بالش را زير ساق ها بگذاريد.

با انجام منظم ورزش های تقويتی و کششی، قدرت عضلانی و انعطاف پذيری بافت های اطراف مفصل را بهبود ببخشيده و از بروز ضايعات زانو پيشگيری نماييد. همچنين سعی کنيد حرکات زانو را در دامنه کامل انجام دهيد. اين کار به حفظ دامنه کامل حرکتی مفصل کمک می کند.

ورزش های زانو را ابتدا با تعداد کم ( پنج بار ) و دو بار در طول روز شروع کنيد و با بهبود وضعيت جسمانی، تعداد و دفعات تکرار آن را افزايش دهيد.

- توصيه می شود که در مراحل ابتدايی، در هر جلسه يک حرکت ورزشی انجام دهيد و اگر حرکتی موجب ناراحتی شما شد، از انجام آن خودداری کنيد.

- از انجام ورزش هايی که موجب درد، ناراحتی و تورم زانو می شود، خودداری کنيد، اما بايد درد مفصلی و درد عضلانی که در مراحل اوليه تمرينات ورزشی بروز می کند، تمايز قائل شويد. دردهای عضلانی معمولا" بطور تاخيری، يعنی چند ساعت پس از انجام تمرينات بروز می کنند. اين دردها، به مرور زمان با تداوم برنامه ورزشی از بين می رود.

- اگر افزايش وزن داريد، با برنامه های مناسب ورزشی و غذايی، وزن خود را کاهش دهيد. به خاطر داشته باشيد که کاهش وزن موجب کاهش فشار وارده بر مفصل می شود.

- از انجام اعمالی نظير بلند کردن اجسام بسيار سنگين و حمل بار به مدت طولانی اجتناب کنيد، زيرا اين کار فشار زيادی بر زانوها وارد می سازد. اگر ناگزير به حمل اجسام سنگين هستيد، عضلات زانو را با ورزش تقويت کنيد و بين فعاليتهای خود، زمانی را به استراحت اختصاص دهيد.

گرفتگی ناگهانی عضلات هنگام پياده روی

اگر بعد از 5 دقيقه پياده روی يا بيشتر، عضلات ساق پای شما دچار گرفتگی و درد شد، ولی ساير اوقات اينگونه نبود، نشان می دهد شما دچار لنگی پا بصورت متناوب هستيد که در اثر نرسيدن خون کافی به پاها اتفاق می افتد.

هنگام پياده روی، اگر سرخرگ هايی که خون را به سمت پاها می برند، دچار گرفتگی شوند، ديگر نمی توانند مقدار زيادی خون را به سمت پاها عبور دهند و در نتيجه عضلات ساق پای شما دچار آسيب و درد می شود.

هنگام پياده روی، عضلات پاهای شما نياز به مقدار زيادی خون دارند. بنابراين اگر سرخرگ هايی که خون را به سمت پاهای شما می برند، دچار گرفتگی شوند، ديگر نمی توانند مقدار زيادی خون را به سمت پاها عبور دهند و در نتيجه عضلات ساق پای شما دچار آسيب و درد می شود.

برای بهبود گرفتگی عضلات پا، آنقدر پياده روی کنيد تا عضلات پای شما درد بگيرد، سپس استراحت کنيد و بعد از برطرف شدن درد، مجددا" پياده روی را شروع کنيد. همچنين بايستی مصرف چربی را کاهش دهيد.

اگر 6 هفته بطور منظم و با برنامه ورزش کنيد، می توانيد بدون احساس هيچ دردی، سه برابر حالت عادی پياده روی کنيد. ولی افرادی که     علی رغم اين 6 هفته ورزش منظم، باز هم دچار گرفتگی و دردساق پا می شوند، حتما" دچار گرفتگی سرخرگ ها در ساير قسمتهای بدن خود هستند، بنابراين قبل از شروع برنامه ورزشی نزد پزشک برويد تا از سلامتی خود مطمئن شويد.

برای بهبود اين حالت، آنقدر پياده روی کنيد تا عضلات پای شما درد بگيرد، سپس استراحت کنيد و بعد از برطرف شدن درد، مجددا" پياده روی را شروع کنيد. همچنين بايستی مصرف چربی را کاهش دهيد. حتی ممکن است برای کاهش کلسترول ( چربی ) خون نياز به مصرف دارو داشته باشيد.

آسيب های عضلات پشت ساق پا شايع است و می توانند هر فردی از جمله نوجوانان، ورزشکاران و سالمندان را مبتلا کنند. اين آسيبها اغلب افرادی را گرفتار می کنند که قبل از ورزش و فعاليت شديد بدنی، بدن خود را گرم و آماده نمی کنند.

جراحان ارتوپدی معتقدند بهترين راه برای محافظت از عضلات بدن اين است که قبل و بعد از ورزش، بتدريج و با ملايمت عضلات را تحت کشش قرار دهيم. تحت کشش قراردادن عضلات ساق پا و پا ، علاوه بر کمک در پيشگيری از صدمات آنها، خطر آسيبهای کمر را نيز کاهش می دهد. برای انجام اين کار بر روی زمين بنشينيد و يک ساق پايتان را به حالت کشيده قرار دهيد کف پای ديگرتان را بر روی سطح داخلی ساق پای کشيده قرار دهيد اندکی به جلو خم شويد و در حالی که پنجه پای کشيده تان را به آرامي به طرف بالا نگه داشته ايد آنر با انگشتان دست لمس کنيد.

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:30 توسط مبارز |

با کمردرد چه باید کرد؟

اسپاسم یا گرفتگی عضلات کمر یکی از شایع-ترین شکایاتی است که افراد را به مطب پزشکان می کشاند.

با دکتر حمید بهتاش، ارتوپد و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره همین مشکل گفتگو کرده ایم.

گاهی فقط با بلند کردن یک بار سنگین، کمرمان درد می-گیرد. چرا؟

بله، بلند کردن نادرست یک بار سنگین یا حتی بلند کردن نادرست وزنه ی ورزشی می-تواند به درد پشت منجر شود. البته گاهی اوقات علت واضحی هم برای این نوع دردها پیدا نمی-شود.

این دردها در چه قسمت-هایی از عضلات پشت-مان ایجاد می-شود؟

درد پشت ممکن است در هر قسمتی از ستون فقرات ایجاد شود، ولی بیشتر در قسمت تحتانی پشت دیده می-شود.

حدود یک درصد تمامی موارد کمردرد، ناشی از یک علت زمینه-ای جدی نظیر شکستگی ستون فقرات به علت ضربه، فتق دیسک کمری ، عفونت یا تومور ستون فقرات هستند. 99 درصد بقیه مربوط به فرسودگی روزانه می-شوند. گاهی اوقات درست در زمان کشیدگی عضله یا پیچ- خوردن رباط، شما متوجه درد می-شوید. در سایر موارد ناراحتی به تدریج پدید می-آید. شما ممکن است با ناراحتی از خواب برخیزید. صرف-نظر از چگونگی شروع درد، معمولا برای پزشک مشکل- است که علت دقیق درد را مشخص سازد.

نشانه-هایش چیست و چه-طور می-توانیم آن را تشخیص بدهیم؟

درد پشت و سفتی آن و همچنین سختی در حرکت از علایم کشیدگی عضلات پشت است. به همین دلیل هنگام مراجعه به پزشک، از شما در مورد مشکلات احتمالی ستون فقرات سوال خواهد شد و سپس معاینه بدنی صورت می-پذیرد. اگر مدرکی باشد که پزشک را به مشکلات ستون فقرات مشکوک سازد، وی از وسایل تشخیص برای رد مشکلاتی نظیر فتق دیسک بهره خواهد برد.

اسپاسم یا کشیدگی پشت را باید چقدر جدی بگیریم؟

به هر حال، به هیچ-وجه نمی-توان ناراحتی که در اثر درد کمر ایجاد می-شود را نادیده گرفت. در صورت داشتن کمردرد، انجام امور روزمره بسیار دردناک خواهند بود و درد شدید ممکن است شما را بی-حرکت سازد. در بیشتر موارد، با استراحت کردن، مشکل کم-رنگ می-شود. متاسفانه عود حملات درد، یک قانون است تا یک استثناء، بنابراین در صورت مشاهده ی هر یک از علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

درد شدید، تب ، لرز ، تعریق شبانه یا درد غیرمنتظره، دردی که به یکی از اندام-های تحتانی انتشار می-یابد و با ضعف در اندام تحتانی یا تغییرات عملکرد مثانه یا روده همراه است؛ دردی که به شدت فعالیت-های روزانه شما را محدود کرده است؛ علایم و نشانه-هایی که ظرف یک تا دو هفته بهبود نمی-یابند.

تشخیص علت درد پشت اغلب آسان نیست، ولی ضروری است که مسایل جدی زمینه ای برطرف شوند. در حقیقت شناخت دقیق علت درد، رویکرد درمانی را تغییر نمی-دهد.

این دردها را چه-طور باید درمان کرد؟

90 درصد دردهای پشت با درمان یا بدون درمان، ظرف مدت 4 تا 6 هفته بهبود می-یابند. در 10 درصد دیگر، درد مدتش طولانی تر است و ظرف 6 تا 12 هفته یا بیشتر بهبود می-یابد، مخصوصا اگر ناشی از پیچ-خوردگی رباط-ها یا کشیدگی شدید عضلانی باشد.

افراد دارای درد پشت و اندام تحتانی حتی به زمان بیشتری برای بهبود نیاز دارند، اما با گذشت زمان و انجام مراقبت-های مناسب، علائم تخفیف می-یابند.

چه مراقبت-هایی لازم است؟

مراقبت-های شخصی که شما می-توانید در منزل انجام دهید، برای رهایی از درد مهم می-باشند. استفاده از گرما یا سرما (نظیر حمام آب گرم، کمپرس گرم یا سرد) می-تواند درد را تسکین دهد و عضلات ملتهب را آرام سازد. البته سرما بهتر است و از آن به دفعات مکرر استفاده کنید ولی هر بار بیش از 20 دقیقه طول نکشد تا از آسیب پوست جلوگیری شود.

از یخ پوشیده با کیسه نایلونی که آن را در پارچه- یا حوله ای پیچیده اید،استفاده نمایید تا به پوست آسیبی نرسد. وضعیت پوست خود را هر 5 دقیقه بررسی کنید. در هنگام استفاده از یخ، پوست شما قرمز می-گردد. هنگام شروع محو شدن قرمزی، یخ را از محل بردارید.

از بین رفتن قرمزی می-تواند بیانگر سرمازدگی باشد، لذا بعد از قطع درد شدید (معمولا ظرف یک تا دو روز)، توسط چراغ گرم-کننده مخصوص، محل را گرما کنید. گرما دادن را تا 20 دقیقه ادامه دهید.

از قرار دادن یخ یا وسیله گرم بر نقاطی از پوست که حس و گردش خون آن کاهش یافته است، خودداری نمایید. همچنین در صورت ابتلا به ناراحتی شدید قلبی از این روش-ها اجتناب نمایید.

ناگفته نماند که تمرینات ورزشی یک روشی کلیدی برای بهبودی است. هر کاری که می-توانید انجام دهید نظیر راه رفتن، دوچرخه-سواری با دوچرخه ی ثابت، یا شنا. به همین دلیل با شدت کم فعالیت بدنی را آغاز کنید و به تدریج آن را افزایش هید.

استراحت را هم توصیه می-کنید؟

در گذشته پزشکان توصیه می-کردند برای دو تا شش هفته در رختخواب استراحت نمایید، ولی در حال حاضر استراحت یک تا دو روزه توصیه می شود، آن هم در موارد شدید بیماری. استراحت طولانی مدت عموما برای پشت مناسب نیست، زیرا قدرت و مقاومت بدن را کاهش می دهد.

داروها چقدر در کاهش این دردها اثر دارند؟

داروهای کاهنده درد که در دسترس عموم مردم می-باشند و نیاز به نسخه ی پزشک ندارند، نظیر استامینوفن یا داروهای ضدالتهاب غیراستروییدی نظیر ایبوپروفن یا- آسپیرین می-توانند در آرام- ساختن درد کمک- کنند. بسته به علت و میزان درد شما، ممکن است پزشک از داروهای ضددرد قوی-تر و شل-کننده-ها� � عضلانی استفاده نماید.

فیزیوتراپی هم موثر است؟

بله، در موارد مزمن تاثیر دارد. فیزیوتراپی ممکن است بعد از خلاصی از درد حاد برای برگرداندن آمادگی ستون فقرات، هماهنگی بین انقباض عضلانی و انعطاف-پذیری صورت پذیرد. فعالیت-های جسمی برای کشیدن و تقویت عضلات پشت احتمال مشکلات آتی را کم می کنند. برای بعضی-ها فیزیوتراپ ممکن است حرارت درمانی و ماساژ ملایم را انجام دهد.گاهی استفاده از بریس-ها، کرست-ها و کشش مکانیکی مفید است.

چه موقع کار به جراحی می-کشد؟

جراحی برای کمتر از یک درصد موارد کمردرد توصیه می-شود. جراحی بیشتر برای درمان فتق دیسک که باعث بروز درد در اندام تحتانی به علت تحت فشار قرار دادن عصب می-گردد، توصیه می-شود. جراحی همچنین برای برداشتن فشار از روی نخاع کاربرد دارد.

در صورتی که تنگ شدگی ناشی از استخوان در ستون فقرات بر یک یا چند عصب فشار وارد سازد، نیز از جراحی استفاده می-شود.

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:29 توسط مبارز |

ورزش درمانی برای پیشگیری از کمردرد

به طور کلی می-توان انواع ورزش-ها را به سه گروه …

ـ توجه: اگر هر یک از ورزش-ها باعث تشدید کمردرد شما شد، از انجام آن اجتناب کنید.
▪ طناب-بازی فشار زیادی بر دیسک-های شما وارد می-کند و انجام آن را به شما پیشنهاد نمی-کنیم.
▪ دویدن (خصوصاَ روی پنجه پا و بصورت نرم) فشار چندانی به کمر وارد نمی-کند.بهتر است برای راه رفتن و دویدن از کفش مناسب استفاده کنید و روی سطح صاف حرکت کنید.

▪ درد را فراموش نکنید اگر در طول ورزش احساس درد کمر با انتشار به پا یا افزایش درد قبلی پدید آمد، فعالیت را قطع کنید، در غیر اینصورت ممکن است آسیب-های شدیدی به بدن خود تحمیل کنید.

یکی از روش-های بسیار منطقی و پذیرفته شده برای پیشگیری ازکمردرد، انجام ورزش--های صحیح و علمی است.

بطور کلی می-توان انواع ورزش-ها را به سه گروه کلی تقسیم-بندی کرد که عبارتند از؛
۱) ورزش-های قدرتی (Strengthening) که در آنها انقباضات متوالی عضلانی تا حدی انجام می-شوند که خستگی پدید آید.

۲) ورزش-های کششی یا انعطاف-پذیری (Stretching) که در آنها کشش-های آهسته برای مدت خاصی به عضلات وارد می-شود.

۳) ورزش-های هوازی (Aerobic) که در آنها دستجات مختلف عضلات بصورت مداوم به تمرین و حرکت واداشته می-شوند. بطور کلی برای پیشگیری از ایجاد آسیب باید ورزش-ها را به آهستگی و اصولی انجام دهیم. خصوصاَ حبس کردن نفس در طول حرکات قدرتی یاکششی را به شما پیشنهاد نمی-کنیم بلکه باید به آرامی و بطور معمول نفس کشید، بطوریکه درخلال فعالیت بازدم و در خلال ریلاکس شدن دم انجام شود.تحقیقات مختلف نشان داده-اند که ابتلاء به کمردرد در ورزش-کاران (با روش--های صحیح و علمی) کمتر از سایرین بوده و در صورت بروز سرعت بهبودی آنها بیشتر از بقیه است.

● ورزش-های قدرتی:

ورزش-های قدرتی با افزایش تونیسیته ی عضلانی، توان عضلات را بالا می-برند و بدین ترتیب انرژی و احساس توانائی فرد را در انجام کارهای روزمره افزایش می-دهند.

تقویت کافی عضلات شکم و کمر، به تثبیت ستون فقرات کمک می-کند و به آن اجازه می-دهد تا حرکات راحت-تر و با وضعیت مناسب-تری انجام شوند برای مثال هر چه عضلات ران و پا قویتر باشند باعث می-شوند تا تکنیک-های مناسب-تر و بیومکانیک بهتری ، در فعالیت-های بدنی مثل بلند کردن اشیاء ، بروز کنند.

● ورزش-های کششی:

این ورزش-ها به شما اجازه- می-دهند تا با سهولت بیشتری بتوانید شانه-ها و پاها را به حرکت درآورید و استفاده از حداکثر میزان چرخش و حرکت-های مفصلی را امکان-پذیر باشد.
این ورزش-ها از وارد شدن نیروی زیاد و غیر طبیعی بر مفاصل جلوگیری کرده، احتمال آسیب را به حداقل می-رسانند.

از دیگر فواید این ورزش-ها می-توان به افزایش قابلیت عضلات برای انجام فعالیت-هایشا ن اشاره کرد. به همین دلیل پیشنهاد می-شود قبل و پس از انجام هر کار عضلانی مهم و سنگین این حرکات و ورزش-ها انجام پذیرند تا ریسک آسیب عضلانی نیز کاهش یابد.وقتی اینگونه حرکات را انجام می-دهید سعی کنید تا حد امکان عضلات مربوطه را بکشید. تا ده ثانیه در همان حالت نگه دارید، و سپس به آرامی به حالت معمولی برگردید.هر حرکت باید به آرامی انجام پذیرد و از حرکات پرتابی یا شدید جداَ خودداری کنید چون نه تنها نقش مفیدی ندارند بلکه برعکس موجب آسیب عضلات و مفاصل شما خواهند شد.

● ورزش-های هوازی:

این ورزش-ها اثرات مثبتی بر عضلات مختلف حتی قلب می-گذارند عملکرد قلب و ریه با این ورزش--ها بهبود می-یابد و اکسیژن-رسانی به بدن تقویت می-شود. از جمله فواید دیگر ورزش-های -هوازی می-توان به افزایش سطح انرژی بدن، بالا رفتن خلق و خو، بهبود عادات خواب و بیداری و کاهش فشار خون اشاره کرد. کالری-های اضافی با ورزش-های هوازی می-سوزند، متابولیسم بهبود می-یابد، و وزن بدن تنظیم می-شود.

از جمله ورزش-های هوازی می-توان به راه رفتن تند، دوچرخه سواری، اسکیت، شنا، پیاده روی، و رقص اشاره کرد هنگامی می-توان بیشترین استفاده از ورزش-های هوازی را انتظار داشت که بین یک ربع تا یک ساعت ادامه داشته باشند و حداقل سه تا چهار بار در هفته انجام شوند.
بطور روتین سعی کنید حداقل پنج دقیقه خود را گرم کنید (مثلاَ با ورزش-های کششی)، و در انتها هم به مدت پنج تا ده دقیقه با همین ورزش-های کششی، و حرکات آهسته-تر خود را خنک کنید.

▪ کشش عضلات هامسترینگ:

با استفاده از یک کمربند یا پارچه مثل تصویر روبرو قرار بگیرید و به تدریج کمربند را بکشید تا احساس فشار قابل توجهی در عضلات پای خود بکشید. همین وضعیت را برای سی ثانیه حفظ کنید و سپس آن را آزاد نمایید. همین کار را برای سمت مقابل هم تکرار کنید.
قرار بگیرید، به آرامی وزن خود را به جلو متمایل کنید، کمر خود را صاف نگه دارید، عضلات شکم را به سمت بالا بکشید و همزمان **** چپ خود را به پایین فشار دهید. برای مدت سی ثانیه در این حالت بمانید و آنگاه ریلاکس شده و به حالت اولیه بازگردید، و سپس همین حرکت را با سمت مقابل تکرار کنید.

▪ انعطاف-پذیری عضلات پشت:

به پشت بخوابید، هر دو زانو را به سمت سینه بیاورید تا احساس کنید که کشش ملایمی در عضلات ناحیه پایین کمر احساس می-کنید.

همین حالت را برای سی ثانیه حفظ کنید، ریلاکس شوید، سپس مجدداَ همین حرکت را تکرار نمایید –این حرکت رادوبار در روز و ترجیحاَ در هر بار ده مرتبه تکرار کنید. وقتی احساس کردید کمر شما انعطاف-پذیری لازم را بدست آورد می-توانید چند بار در روز ادامه دهید.

این ورزش برای کشش عضلات هامسترینگ (انعطاف-پذیر� � عضلات پشت ران) استفاده می-شود. روی زمین بنشینید، یک پا خمیده و پای دیگر کاملاَ کشیده، دستها را با هم به حالت کاملاَ کشیده درآورید تا حدی که احساس کشش –اما نه درد- در عضلات ناحیه پشت و ران نمایید، کمر خود را به جلو خم نکنید و پشت خود را صاف نگه دارید، سی ثانیه در این حالت بمانید و آنگاه ریلاکس شده، همین حرکت را با پای مقابل انجام دهید.

به پشت بخوابید، زانوها را خم کنید، کف پاها را به صورت صاف روی زمین بگذارید، کاملاَ ریلاکس شوید، عضلات شکم را سفت کنید، همزمان عضلات ناحیه کمر را نیز منقبض کنید تا ستون فقرات کمر شما به زمین برسد پنج تا ده ثانیه صبر کنید، سپس به حالت ریلاکس درآیید. این حرکت را سه تا چهار بار در روز و هر بار تا ده مرتبه تکرار کنید.

به پشت بخوابید. هر دو پا کاملاَ کشیده قرار گیرند، یکی از پاها را به آرامی به سمت شکم خم کنید، زانو را در مقابل قفسه سینه با دست نگه دارید، سپس پشت و **** خود را به سمت زمین فشار دهید. این حرکت را پنج بار تکرار کنید. همین تمرین را با پای مقابل تکرار کنید.

▪ تقویت عضلات شکمی:

به پشت بخوابید دست-ها را روی سینه بصورت ضربدری بگیرید (مطابق شکل)، کمر خود را صاف کنید و عضلات شکم را سفت نگه دارید، به آرامی سر و شانه-ها را (فقط همین دو قسمت) از روی زمین بلند کنید (فشار زیادی به خود وارد نکنید) سعی نکنید کاملاَ به وضعیت نشسته درآیید.
تا سه بشمارید و سپس مجدداَ ریلاکس شوید، این حرکت را از هشت بار شروع کرده و به تدریج تا بیست بار برسانید.

▪ تقویت عضلات تنه-ای:

مثل گربه روی چهار دست و پا قرار گیرید، عضلات شکم را سفت کنید، کمر در وضعیت معمول خود باشد، به آرامی دست راست و پای چپ را کاملاَ مطابق شکل به حالت کشیده درآورید و تا سه شماره نگه دارید. همین حرکت را با اندام مقابل تکرار کنید هر حرکت را هشت تا ده بار انجام دهید و طی یک دوره چهار تا شش هفته-ای تا بیست بار افزایش دهید.
ـ بروز ناراحتی مختصر یا کمر درد خفیف در شروع حرکات نرمشی می-تواند طبیعی باشد اما در صورتیکه دردهای تیز یا شدیدی بروز کرد نرمش را قطع کنید.
ـ قبل از شروع ورزش-ها بدن را گرم کنید (راه رفتن و …)
ـ بعضی افراد بطور اتفاقی متوجه شده-اند که گرم کردن موضعی قبل از ورزش (کیسه-های گرم و…)، همچنین سرما درمانی (کیسه یخ یا …) پس از آن درد و مشکلات را به حداقل می-رساند.
ـ کشش-ها را به آرامی وارد کنید و هرگز سعی نکنید به محدوده دردناک برسانید.

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:27 توسط مبارز |

كمردرد

آناتومی

ستون فقرات كمری ساختمان مركبی است كه بخش فوقانی و تحتانی بدن را به هم متصل می نماید. این ساختمان متشكل است از: مهره ها، طناب نخاعی، اعصاب نخاعی، دیسك های بین مهره ای، رباطها(1) و عضلات.

علل شایع كمردرد در بین ورزشكاران

1) پیچ خوردگی ها(2) و كشیدگی ها (3)كشیدگی عضله می تواند در اثرآمادگی عضلانی ناكافی و یا كاربیش از حد عضله رخ دهد. 5 مهره كمری بوسیله رباطها به هم متصل شده اند. این رباطها دراثر آمادگی ناكافی و یا استفاده بیش از حد و مفرط دچار ضعف و یا سفتی می گردند . بنابراین، این امكان وجود دارد كه با یك حركت شدید ناگهانی، دچار پیچ خوردگی شوند.

در صورت آسیب رباطها، ممكن است با انقباض شدید(4) ویا گرفتگی عضلات كمری مواجه شویم. پیچ خوردگی ها و كشیدگی ها از علل شایع كمر درد درمیان ورزشكاران هستند.

2- ضایعات دیسك بین مهره ای

درگذشته تصور بر این بود كه دیسك های بین مهره ای هیچ گونه عصب دهی حسی ندارند و بنابراین معتقد بودند كه تنها علت كمر درد با منشا دیسك بین مهره ای، بیرون زدگی (1) و یا پارگی دیسك است كه منجر به گیر افتادن (2) ریشه عصبی می گردد. بهر حال، بین 3/1 تا 2/1 خارجی آنولوس فیبروزوس ( بخش خارجی دیسك ) عصب دهی می شود. آسیب های فشاری و یا پیچشی می توانند منجر به پارگی دراین بخش ودر نتیجه درد گردند. همچنین این گونه آسیب ها می توانند به عنوان فاكتوری مستعد كننده برای بیرون زدگی بخش مركزی دیسك مطرح باشند.

3- آسیب دیدگی مفاصل لولایی (3)

از علل شایع درد با منشا مفاصل لولایی می توان به شكستگی های تحت غضروفی(4) ، پارگی های كپسولی، كندگی های كپسولی و خونریزی های داخل فضای مفصلی اشاره نمود.

4- اسپوندیلولیز� �س (5)

اسپوندیلولیز� � ( شكستگی های تنشی بخش بین مهره ای ) در ورزش ها یی كه با بازشدن شدید مفاصل(6) همراه هستند، مانند ژیمناستیك، كریكت و بدمینتون، بیشتر دیده می شود. اسپوندیلولیز� �س ( لغزیدن یك مهره روی مهره دیگر) ممكن است در ورزشگارانی كه دارای مشكلات دوطرفه حاشیه خارجی مهره ها هستند، رخ دهد.

پیشگیری از كمردرد

1) وضعیت قرارگیری نامناسب به ستون مهره های شما فشار وارد می آورد. رباطها بیش از حد كشیده، عضلات خسته و مفاصل و اعصاب تحت فشار قرار می گیرند.

به راست قامتی بیند یشید: قفسه سینه را جلو داده ، شانه ها را رها نمایید، چانه را به سمت داخل و سر را همتراز سطح بدن قرار دهید.

2) انعطاف پذیری(1)

انعطاف پذیری عضلات باز كننده كمری، خم كننده لگنی، عضلات خلف رانی و دور كننده های لگنی را حفظ نمایید. اگر این عضلات سفت وانعطاف ناپذیر باشند، به علت افزایش تنش روی بخش كمری خارجی (2) درمعرض آسیب خواهید بود.

دراین زمینه تمرینات كششی به شما كمك می نمایند.

3) تمرینات استحكام بخش كمری (1)

هدف از تمرینات استحكام بخش كمری، انقباض همزمان عضلات عمقی شكمی و باز كننده های كمری است.

این امر می تواند به پیشگیری و تخفیف درد كمر كمك نماید.

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:27 توسط مبارز |

4) كار با وزنه

شیوه صحیح كار با وزنه به پیشگیری از كمر درد كمك می كند.

پاها را به اندازه عرض شانه باز كنید.

روی لگن و زانو خم شوید. وزنه را محكم در دست گرفته و آن را به بدن خود نزدیك نمایید. عضلات شكم خود را سفت نموده و از عضلات قوی پاهای خود جهت بلند كردن وزنه استفاده كنید. پشت خود را درحد امكان صاف نگهدارید. از پیچش بدن بپرهیزید. روی پاهای خود بچرخید نه روی پشت خود.

5) خوابیدن

تشك شما باید درحد كافی سفت باشد تا از وضعیت طبیعی بدن شما حمایت نماید.

6) تمرینات متقاطع (2)

توصیه براین است كه در كنارورزشهایی نظیرقایقرانی� � دو، تنیس كه مشتمل بر تمرینات و چرخش های فشارنده هستند، ورزشهای غیر فشرده نظیر شنا به برنامه تمرین افزوده شود. این امر به عضلات، رباطها، دیسكها و مفاصل فرصت استراحت می دهد. بهرحال دركمردرد حاد، باید از شنای قورباغه، كرال و پروانه اجتناب نمود.

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:26 توسط مبارز |

سياتيک چيست؟

Sciatica

سياتيک واژه-اي است که به درد قسمت- تحتاني کمر با انتشار به ****، ران و قسمت پاييني پا اطلاق مي -شود. اين درد اغلب با کرختي يا ضعف پاها همراه است....

اين درد ممکن است ناگهاني ايجاد شده و از چند روز تا چند هفته ادامه پيدا کند.

سياتيک به دلايل مختلفي که منجر به فشار يا آسيب به اعصابي که از کانال نخاعي (فضايي که در آن طناب نخاعي عبور مي -کند) خارج مي -شوند، ايجاد مي شود.

در منطقه -اي در بخش تحتاني کمر رشته- هاي عصبي انتهاي نخاعي کنار هم قرار گرفته و عصب سياتيک را تشکيل مي -دهند. افرادي که مبتلا به سياتيک هستند معمولا بين 30 تا 50 سال سن دارند. تقريبا 80 تا 90 دردصد از افرادي که سياتيک دارند بدون هيچ مداخله جراحي بهبود پيدا مي- کنند.

دلايل بيماري

* اکثر سياتيک -ها زماني رخ مي -دهند که مرکز ژله مانند ديسک بين مهره--اي به داخل يا بخش مياني ديسک برآمدگي پيدا مي- کنند. اين حالت که نام فتق خوانده مي -شود، سبب ايجاد فشار به اعصاب قسمت انتهايي کمر يعني جايي مي- شود که شاخه -اي از طناب نخاعي در آن وجود دارد و يا سبب وارد آمدن فشار به خود اعصاب سياتيک مي -شود.

ساير دلايل سياتيک عبارت- هستند از:

* آرتريت تخريب -کننده به دنبال ساييدگي يا آسيب استخوان- هاي مهره- اي. اين موضوع مي -تواند سبب تنگي نخاع (تنگي کانال نخاعي) شده، که ممکن است اعصابي را که در کانال نخاعي هستند تحت فشار قرار دهد.

* مشکلات عروقي به دنبال ناهنجاري- هاي عروق خوني در داخل و اطراف کانال نخاعي.

* به ندرت، وجود تومور در داخل کانال نخاعي، يا تومور مننژ(پرده اطراف طناب نخاعي)، يا در فضاي بين مهره-ها و طناب نخاعي. رشد تومور ممکن است سبب فشار به طناب نخاعي و اعصابي شود که از آن خارج مي -شود.

* ساير دلايل مثل ضربه، عفونت و التهاب هم مي -تواند بافت- هاي عصبي را تحت تاثير قرار دهد.

تشخيص

شرح حال کامل به همراه معاينه جسمي براي تعيين موقعيت و منشا اعصاب ملتهب شده ضروري است.

* عکسبرداري با اشعه X ندرتا لازم است چرا که عکسبرداري نمي -تواند فتق را مشخص کند. عکسبرداري با اشعه X مي- تواند بيماري اسپونديلوزيس� � ديسک- هاي تنگ شده يا بيرون زدگي- هايي را مشخص کند که ممکن است نشان- دهنده تومور نخاعي باشد.

ساير آزمون -هاي تشخيص عبارت هستند از:

* تصويربرداري به روش MRI، که تصاويري ايجاد مي -کند که مي -توان ديسک- هاي بين- مهره-اي، رباط- ها و عضلات را همانند تومورها مشاهده نمود.

* تصاوير CT اسکن از نخاعي که در آن با استفاده از تزريق ماده حاجب به داخل نخاع، مي -توان طناب نخاعي و اعصاب را مشاهده نمود.
درمان

* تسکين درد توسط داروهاي بدون نسخه مثل داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي( مانند بروفن). گاهي يک پزشک ممکن است داروهاي استروئيدي را براي رفع درد تجويز يا تزريق کند تا التهابي که همراه با سياتيک ايجاد شده است کاهش پيدا کند.

* فيزيوتراپي براي تسکين درد و اصلاح مشکلات وضعيتي که سبب تشديد درد مي -شوند.

* جراحي زماني انجام مي -شود که درمان هاي دارويي و فيزيوتراپي سبب بهبود و يا تسکين علايم نشود و يا در صورتي که مشکلاتي نظير بي اختياري ادرار و مدفوع ايجاد شود.

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:25 توسط مبارز |

کشیدگی عضلات و پارگی تاندونهای کمردر ورزشکاران

نويسنده: دکتر دانیال شریفی رضوی

پیش زمینه

شایع ترین علت درد قسمت تحتانی کمر در ورزشکاران کشیدگی و اسپاسم عضلانی و یا پارگی رباطها عمدتاً در ناحیه لومبوساکرال می باشد . 13-7% از کل آسیبهای ورزشی را جراحات ناحیه تحتانی پشت تشکیل می دهند . که شایعترین جراحت پشت کشیدگی عضلانی (60% ) و بعد از آن آسیب های دیسک کمر می باشد ( 7% ) .

آناتومی کاربردی

Sprain یا کشیدگی و پارگی تاندونها عمدتاً از انقباض ناگهانی شدید و یا چرخش ناگهانی و یا مقاومت شدید در برابر یک نیروی جلوکشنده ایجاد می شود. همه رباطها و لیگامانهای اصلی ستون مهره مثل رباط طولی قدامی, رباط طولی خلفی ، رباط زرد ، رباط بین زوائد خاری و رباط فوق خاری می توانند دچار پارگی جزئی یا کامل شوند . اما به هر حال رباط طولی خلفی بیش از بقیه مستعد به sprain می باشد . این رباط بزرگترین و بلندترین رباط این ناحیه بوده و نسبت به نوع قدامی کمتر تکامل یافته است.
Strain به کشیدگی و پارگی کامل یا ناکامل واحد عضله _ تاندون می گویند و عمدتاً ناشی از یک مقاومت شدید و یک انقباض شدید عضلانی می باشد . این امر می تواند در عضلات خلفی ستون مهره در هر جایی و از جمله در کمر اتفاق بیفتد. عضلاتی که چند مفصل را می پوشانند بیشتر در معرض این آسیب قرار دارند .

بیومکانیک ورزش

مهره های کمر تمام وزن نیمه فوقانی بدن را تحمل نموده بعلاوه سایر نیروها مثلا در برداشتن اشیاء و ... نیز به آنها وارد می گردد . مهره های کمر و مفصل ران مسئول حرکات تنه می باشند . مهره های تحتانی کمر بیشترین وزن را متحمل و مسئول بیشترین حرکات نیز هستند لذا این ناحیه بیشترین آسیبها از نظر کشیدگی عضلانی یا پارگی رباط را متحمل می شود .
بیشترین آسیبها در هنگام انجام حرکات ترکیبی حادث می شود مثل خم شدن به طرفین و نیز خم شدن همزمان به جلو یا عقب . و یا چرخش به یک سمت همراه با خم شدن به طرفین .
استخوانهای ستون مهره و رباطهای آن جزء ساختاری ستون مهره و عضلات و تاندونها جزء دینامیک ستون مهره را شکل می دهند . لذا استخوانها و رباطها عامل حفظ ستون مهره و پایداری آن عمدتاً در زمان استراحت بوده و عضلات در زمان انجام حرکات نقش مهم در پایداری ستون مهره را بازی می کند . چنانچه یک عضله آسیب ببیند اگر سایر عضلات کار آن را جبران نکنند ناپایداری ستون مهره را خواهیم داشت . در مورد رباطها ، رباطهایی که نزدیک به مفاصل مورد حرکت قرار دارند بیشترین اثر را در پایداری مفصل و در کل ستون مهره خواهند داشت تا آنهایی که بزرگترند و چند مفصل را می پوشانند . وقتی عضلات و رباطها آسیب می بینند حس عمقی که در تاندون عضلات رفلکس نخاعی وجود دارد آسیب دیده و کنترل وضعیت و تعادل دچار اختلال میشود . همین اختلال می تواند ستون مهره را به صدمات بعدی مستعد کند و یک سیکل معیوب ایجاد کند . آسیب عضلات و تاندون ها عمدتاً در هنگام حرکات ترکیبی غیر معمول ورزشی و یا در هنگام تمرین و بلندکردن اشیاء ورزشی روی می دهد . یک سری عوامل شانس ایجاد آسیب را افزایش می دهند که از همه مهمتر اختلالات بدشکلی های ستون مهره قبلی است و دیگر عدم تعادل توده عضلانی و یا ضعف عضلات شکمی و یا عضلات خلفی ستون مهره می باشد .

شرح حال

• مکانیسم دقیق آسیب دیدگی که چگونه و طی انجام چه حرکتی و در چه وضعیتی از بدن رخ داده است.
• پرسیدن محل دقیق درد و مدت آن.
• آیا درد به جایی هم تیر می کشد یا خیر.
• چه حرکاتی درد را تشدید و چه حرکاتی آن را تسکین می دهند.
• درد حاصل از کشیدگی های تاندونی _ رباطی عمدتاً دردی همراه با اسپاسم عضلات ستون مهره ای است و در امتداد ستون مهره حس می شود.
• حرکات ستون مهره به خصوص در خم شدن به جلو دردناک و کاهش یافته است.
• هیچ گونه علائمی دال بر آسیب عصبی همراه ( مثل درد تیر کشنده به پا ) یا آسیب های ساختمانی ستون مهره ( مثل قوز پشت ) نباید وجود داشته باشد .

معاینه

• فرد را در وضعیت ایستاده قرار داده باید امتداد مهره های کمر ، حساسیت عضلات در لمس و اختلالات احتمالی ساختار ستون مهره بررسی شود.
• باید میزان حرکات ستون مهره به طرفین و جلو و عقب بررسی شود ( با این معاینه می تواند به وجود اسپاسم عضلانی و در نتیجه کاهش حرکات پی برد)
• باید لمس عضلات ناحیه ای که درد می کند را در وضعیت خوابیده به شکم انجام داد و محدوده آسیب ( که اسپاسم دارد ) و محل دقیق آن مشخص گردد.
• یک معاینه عصبی کامل در اندام تحتانی از نظر معاینه حرکتی، حسی و بررسی رفلکس های زانو و مچ پا لازم است صورت گیرد. همچنین باید سلامت دیسک های کمر را با انجام تستهای اختصاصی بررسی نمود.

تشخیصی های افتراقی

آسیب دیسک
رادیکولوپانی های کمری خاجی
آسیب استخوانی به ستون مهره ( شکستگی _ اسپوندیلوز)
آسیب مفصل ساکروایلیاک

تصویربرداری

رادیوگرافی : اگر چه sprain و strain بافت نرم را درگیر می کند ولی جهت رد سایر علل باید یک عکس رادیوگرافی AP و lateral از بیمار گرفته شود .
MRI یا CT : چنانچه بیمار به درمان حمایتی پاسخ ندهد یا علائم نورولوژیک در وی ایجاد گردد بر حسب تشخیص احتمالی ضرورت دارند .

برخورد با آسیب

فاز حاد:
سرما درمانی ( تا 48 ساعت اول ) : التهاب موضعی را کاهش می دهد .
در صورت لزوم تحریک الکتریکی همراه با یخ درمانی .
حفظ پوسچر(حالت) طبیعی ناحیه آسیب دیده با فعالیت خفیف روی آن ناحیه .
درمان پزشکی: استراحت در بستر ( 48 ساعت اول)
حفظ مقدار کمی تحرک مثل بلند شدن از تخت و دوباره خوابیدن.
NSAID یا داروهای شل کننده عضلانی برای کاهش درد و التهاب مفیدند .
می توان از طبی طی این فاز برای کاهش اسپاسم استفاده نمود که بلافاصله بعد از رفع اسپاسم باید برداشته شود .
نباید در این فاز ماساژ درمانی انجام گیرد .
فاز بهبودی:
درمان فیزیکال : هدف رسیدن به بهبودی با یک برنامه سبک کششی _ قدرتی است که باید روی عضلات شکمی و ستون مهره صورت گیرد .
می توان درمانهای رایج فیزیوتراپی مثل ماساژ _ تحریک الکتریکی را نیز بکار برد.

بازگشت به رقابت

علائم معمولاً بعد از سه روز کاهش می یابد و طی یک الی شش هفته بهبود می یابند. زمان بازگشت وقتی است که فرد احساس درد یا ناراحتی نداشته باشد. باید از رفتارهای منجر به آسیب قبلی پرهیز کند و هرگز زمانی که هنوز درد دارد شروع به ورزش نکند

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:25 توسط مبارز |

کشیدگی عضلات و پارگی تاندونهای کمردر ورزشکاران

نويسنده: دکتر دانیال شریفی رضوی

پیش زمینه

آناتومی کاربردی

بیومکانیک ورزش

شرح حال

معاینه

تشخیصی های افتراقی

تصویربرداری

برخورد با آسیب

بازگشت به رقابت

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:21 توسط مبارز |

علل کمردرد چیست؟

کمردرد یکى از شایع ترین مشکلاتى است که انسان همواره با آن مواجه بوده است. حدود سه چهارم مردم در طی عمر خود حداقل یک بار دچار کمر درد مى شوند. زندگى ماشینى و عدم تحرک بدنى یکى از عواملى است که باعث ابتلا به کمر درد مى شود.

کمردرد ممکن است حاد یا مزمن باشد. کمر درد حاد معمولا 4 تا 6 هفته طول مى کشد. کمردرد مزمن برای طولانى مدت ادامه مى یابد و حتى در مواردى ممکن است تمام طول عمر فرد ادامه یابد.

عوامل فیزیولوژیکى کمردرد

علل زیادى براى ایجاد درد کمر وجود دارد که براى درمان مناسب بایستى منشا درد شناخته شود.

کمر از قسمت هاى مختلفى تشکیل شده است. استخوان هاى ناحیه کمر یا ستون مهره ها شامل 33 مهره است. بین دو مهره کنار هم، فضاى دیسک وجود دارد که مانند یک بالشتک ، ضربات را می گیرد. هر دیسک شامل یک قسمت محیطى، مشابه تایر است و یک قسمت مرکزى ژله اى دارد. مهره و دیسک به همراه یکدیگر یک تونل حفاظتى درست مى کنند که نخاع و ریشه هاى عصبى را در برمى گیرند که این اعصاب از سوراخ هاى بین مهره اى خارج مى شوند و به قسمت هاى مختلف بدن مى رسند.

کمر همچنین داراى عضلات، رباط ها، تاندون ها و عروق مى باشد. عضلات، نسوج رشته اى هستند که باعث حرکت بدن مى شوند. رباط ها شامل الیاف مویى انعطاف پذیرى هستند که استخوان ها را به یکدیگر مى چسبانند و تاندون ها مسوول اتصال عضلات با استخوان ها هستند . عروق خونى مسوول تغذیه رسانی هستند.

کمردرد ممکن است ناشى از آسیب هر کدام از این قسمت ها باشد. آسیب به نسوج نرم یعنى عضلات، تاندون و رباط باعث کشیدگى یا پارگى مى شود. ولى آسیب به استخوان، اعصاب یا عروق جدى تر تلقى مى شود. همچنین پارگى یا شکاف در لایه خارجى دیسک اجازه مى دهد که قسمت مرکزى به بیرون زده شود و درد یا التهاب ایجاد کند.

علل کمردرد

ایستادن براى دوره هاى طولانى مدت یا نشستن غیر صحیح ممکن است کمر درد ایجاد نماید. بعضى از ورزش ها نیز ممکن است باعث آسیب کمر شوند.

کمردرد اغلب با بلند کردن اجسام سنگین، خم شدن یا چرخیدن یا وضعیت های نادرست بدن به وجود می آید

ممکن است یک ضایعه در کمر وجود داشته باشد، ولى تا زمانى که یک حرکت پرفشار باعث تشدید آن نشود مشخص نگردد.

علل ناشایع ولى وخیم کمر درد عبارتند از عفونت ها، تومور یا شکستگى ها. در این موارد، اغلب درد شدید و حتى در موقع استراحت و خواب نیز ادامه دارد و در مواردى همراه با تب و کاهش وزن و یا بیمارى هاى زمینه اى مثل پوکى استخوان است.

بیمار بایستى درد را مورد توجه قرار دهد و در مواردى که درد ادامه مى یابد به پزشک مراجعه نماید.

بعضى از مواردى که به طور شایع باعث درد کمر مى شوند عبارتند از:

کشیدگى یا پارگى: به دنبال یک سقوط ناگهانى، تصادف اتومبیل یا آسیب ورزشى ممکن است اتفاق بیفتد، حتى در مواردى با بلند کردن یک جسم خیلى سنگین. در این موارد رباط ها ، تاندون ها یا عضلات ممکن است بیش از حد کشیده یا پاره شوند. التهاب نسجى باعث ایجاد درد، حساسیت به لمس و خشکى مى شود که به دنبال بى حرکتى مثلا موقع بیدار شدن از خواب شدیدتر است.

چاقى: ستون مهره مسوول حمل قسمت زیادى از وزن بدن است. وزن زیاد باعث ایجاد فشار و استرس بر کمر به خصوص قسمت پایین کمر مى شود. علاوه بر این چاقى باعث تشدید مواردى چون پوکى استخوان، ساییدگى مفصل و سایر بیمارى هاى موجود در ستون مهره نیز مى تواند شود.

افزایش سن: باعث ضخامت رباط ها و کم آب شدن دیسک مى شود. این تغییرات مى تواند باعث اختلالاتى شود که فشار بر اعصاب ستون مهره وارد کند و علایمى چون درد، بى حسى یا ضعف ایجاد نماید. بیمارى استحاله اى دیسک بین مهره اى، مثالى از تغییرات وابسته به سن در ستون مهره است.

به مرور زمان ممکن است دیسک ساختمان و عملکرد طبیعى خود را از دست بدهد. سایش و پارگى در قسمت محیطى دیسک مى تواند باعث بیرون زدگى دیسک و درد شود. در مواردى با وجود پارگى دیسک، آزاد شدن مواد شیمیایى باعث تحریک ریشه عصبى و درد در سرتاسر پا مى شود.

مراجعه به پزشک

در صورت وجود هر یک از علایم زیر باید فورا به پزشک مراجعه کرد:

دردى که به شدت زیاد شود.

دردى که باعث اختلال در فعالیت هاى روزمره گردد.

مشاهده علایم بالینى شدید، ضعف یا بى حسى در ناحیه پاها، اختلال در کنترل ادرار و مدفوع.

پیشگیری از آسیب کمر

بلند کردن یا برداشتن اشیا، حتی چیزهای سبک، در صورتی که به شیوه مناسب انجام نشود، می‌تواند باعث آسیب‌ و درد کمر شود. برای پیشگیری از آسیب‌دیدن کمر هنگام بلند کردن اشیا، به توصیه ای زیر عمل کنید:

پیش از حمل یا بلند کردن بارهای سنگین، مدتی عضلات پاها و پشت خود را ورزش دهید و بکشید.

سعی نکنید اشیای سنگین را با عجله بلند کنید. برای انجام کاری که می‌خواهید انجام دهید وقت بگذارید.

برای برداشتن اشیایی که بالاتر از سطح شانه‌های شما قرار دارند، از چهارپایه یا نردبان استفاده کنید.

در هنگام بلند کردن شیء، آن را نزدیک به خودتان نگه دارید(مطابق تصویر).

درست در جلوی شیء بایستید و خیلی از آن فاصله نگیرید.

فاصله بین پاهایتان به اندازه طول شانه‌های‌تان باشد.

به جای خم شدن، بنشینید و شیء را بلند کنید یا بر زمین بگذارید (مطابق تصویر).

همیشه برای جابه‌جا کردن اشیای بسیار سنگین از دیگران کمک بگیرید.

ورزش و کمردرد

ورزش می‌تواند موجب بهبود کمر درد شود، اما به شرطی که به‌صورت درست انجام شود. البته برخی از ورزش‌ها می‌توانند کمردرد را بدتر کنند.

قبل از آغاز هر گونه فعالیت ورزشی بهتر است با پزشک خود مشورت کنید و توصیه‌های زیر را برای ورزش پس از بهبود کمر درد به کار برید:

ورزش‌هایی که صدمه ی کمتری دارند مانند شنا، راهپیمایی و دوچرخه سواری معمولا برای کمر درد بهترند.

اگر گرفتگی عضلات دارید، حمام گرم قبل از ورزش کمک‌کننده است.

لباس گشاد و راحت بپوشید و کفش ورزشی مناسب استفاده کنید.

هر ورزشی که موجب درد می‌شود باید متوقف شود.

از انجام ورزش‌های شکم، چرخش لگن، رساندن دست به نوک پا و هر گونه ورزشی که موجب خم شدن کمر به سمت عقب می‌شود خودداری کنید. فوتبال، والیبال و ورزش‌هایی از این قبیل ممنوع است.

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۰ ساعت 10:20 توسط مبارز |

رزمی

ورزشی

علل کمردرد چیست؟

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی

پیوندها