رزمی

 آنزیم هایی که نمایانگرآسیب هپاتوسیت هاهستند:

آمینوترانسفرازها(ترانس آمینازها)،شاخص های حساسی ازنظر آسیب سلول کبدی هستند و مفیدترین آزمون درتشخیص بیماریهای حاد هپاتوسلولار مانند هپاتیت به شمارمی آیند.آنهاشامل آسپارتات آمینوترانسفراز وآلانین آمینوترانسفراز هستند. بطورطبیعی آمینوترانسفرازها باغلظت های اندکی درسرم وجوددارند.باآسیب به غشای سلول کبدی وافزایش نفوذپذیری غشاء،آنزیم هابه مقداربیشتری درخون رهامی شوند.برای آزادسازی آمینوترانسفرازها نیازی به نکروزسلول کبدی نیست وارتباط ضعیفی بین شدت آسیب سلول کبدی وسطح آمینوترانسفرازهاوجوددارد.بنابراین بالارفتن سطح آمینوترانسفرازها به تنهایی هیچ گونه ارزشی درپیش آگهی اختلالات هپاتوسلولارحادندارد.هرنوع آسیب سلولهای کبدی می تواندافزایش مختصری درآمینوترانسفرازهای سرم ایجادکند.الگوی افزایش سطح آمینوترانسفرازها می توانددرتشخیص کمک کننده باشد.دراکثراختلالات هپاتوسلولارحاد،ALTبالاتریامساوی ASTاست.نسبتASTبهALTبالاتراز1/2مطرح کننده وبالاتراز1/3قویاًمطرح کننده بیماری الکلی کبداست(حبیبی وهمکاران1384).بیماریهای ارتشاحی،ژنتیکی ومتابولیک درگیرکننده کبد،بیماریهای منتشر،سیستمیک،یامتابولیک بسیاری کبدرابطوروسیع ازطریق ارتشاح سلولهای غیرطبیعی یاتجمع موادیامتابولیت های شیمیایی درگیرمی کنند.تجمع موادشیمیایی ممکن است خارج سلولی یاداخل سلولی باشدوموجب درگیری هپاتوسیت ها ،سلولهای کوپفر[1]یاسایراجزاءسیستم رتیکولواندوتلیال[2] گردد.هرچندبیماریهای ارتشاحی ممکن است ازنظرعلت وتظاهرات خارج کبدی بسیارمتفاوت باشندیافته های کبدی آنها می تواندکاملاًمشابه باشد.علائم تیپیک این گروه ازبیماریها عبارتنداز:بزرگی وسفتی منتشرکبد،زوال تدریجی وغیراختصاصی عملکردکبدوبه میزان کمتر،وجودنشانه های پرفشارخونی وریدپورت؛گاهی ممکن است تشخیص افتراقی این بیماریهاتوسط روش های بالینی مشکل باشدامادربیمارانی که یافته های بالینی ثانویه،تشخیص رااثبات نمی کنند،کبدمبتلابه ارتشاح منتشرمنبع بافتی بسیارخوبی ازنظراهداف تشخیصی است(هاریسون،2005).

گردآورنده:محسن داودی-کارشناس ارشد پزشکی ورزشی

بیماری کبد چرب وعلائم بالینی و راههای تشخیص این بیماری:

خصوصیات بالینی:

علائم ونشانه های استئاتوزکبدی(بیماری کبدچرب غیر الکلی) به میزان ارتشاح چربی،دوره زمانی تجمع آن وعلت زمینه ای بستگی دارد.

بیمارچاق یا دیابتیک دارای کبدچرب مزمن،معمولاًبدون علامت است وفقط تندرنس[1](حساسیت سطحی ودرد)خفیفی درمحل کبدبزرگ شده،دارد.آزمون های عملکردکبدطبیعی هستند،یاافزایش خفیفی رادر آلکالن فسفاتاز یا آمینوترانسفرازها نشان می دهند.همچنین بیماران الکلی دارای کبدچرب حاد،به دنبال نوشیدن مقدارزیادی الکل دچاردرد و تندرنس ربع فوقانی راست شکم وغالباًهمراه باعلائم آزمایشگاهی کلستاز(التهاب مجاری کبد)می شوند.اگرچه معمولاًتصورمی شود بیماری کبدچرب سیرخوش خیمی داردوبه دنبال حذف عامل تشریع کننده مربوطه،بهبودمی یابد،اما دربعضی ازافرادممکن است منجربه بروز فیبروز قابل توجه وحتی سیروزگردد.مطالعات اخیرنشان می دهندکه در15تا50درصدبیماران دچاربیماری هپاتیت کبدچرب ممکن است فیبروزقابل توجه یاسیروز وجودداشته باشد.درتنهامطالعه توأم باپیگیری درازمدت،30درصدازبیماران دارای فیبروزپس از10سال مبتلابه بیماری سیروزکبدی شدند.(ارجمند ، اوریمی وهمکاران۲۰۰۸).

تشخیص:

یافته هایی مانندکبدسفت،غیرحساس وبطورمنتشربزرگ شده همراه باحداقل اختلال عملکردکبدی دربیمارباالکلیسم مزمن،سوءتغذیه،دیابت قندی به خوبی کنترل نشده،یاچاقی بایستی وجوداستئاتوزکبدی رامطرح نماید.معمولاًمی توان آن رابوسیله سی تی اسکن،تصویربرداری مغناطیسی یا سونوگرافی تشخیص داد.افزایش متوسط آمینوترانسفرازها(آنزیمهای کبدی آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز) اغلب همراه بااستئاتوهپاتیت کبدی مشاهده می شود.افزایش بدون تناسب آنزیم آسپارتات آمینوترانسفرازکه موجب بیشترازدوبرابرشدن نسبتAST/ALTمی گردد،معمولاًباهپاتیت ناشی ازالکل مرتبط است.هنگامی که درتشخیص تردیدوجودداردنمونه برداری سوزنی ازکبد، افزایش میزان چربی ،وجود مقداری فیبروز و احتمالاًبیماری زمینه ای رانشان خواهد داد.