به انقباض ناگهانی و غیرارادی یك یا چند عضله، گرفتگی عضله میگویند. معمولا گرفتگی درد و انقباض شدید عضله را درپی دارد.
اگرچه گرفتگی معمولا خطری ندارد، اما میتواند به طور موقتی عضله آسیبدیده را از حركت باز دارد و باعث بی حرکتی موقتی ورزشکار شود. در رشته ی تکواندو هم معمولا ماهیچه همسترینگ (پشت ران) دچار گرفتگی می شود.
دلایل گرفتگی عضلات:
1-استفاده بیش از حد از عضلات و تمرین غلط
2-كمآبی بدن (مخصوصاً در اهواز)
3-کمبود کلسیم
4-کمبود نمک
5- عدم توازن الکترولیتی و نا توازنی بین یون های سدیم و پتاسیم
6- عوامل عصبی
هر كدام از عوامل فوق میتوانند سبب گرفتگی عضلات شوند. به همین دلیل ورزشكارانی كه پس از ورزش و بخصوص در آب و هوای گرم خسته شده و دچار كمآبی بدن میشوند، معمولا چنین شرایطی را تجربه خواهند كرد.
یكی دیگر از انواع شایع گرفتگی عضلات نیز حالتی است كه در طول شب رخ داده و بیشتر عضلات ساق پا و انگشتان را درگیر میكند.
گرفتگی عضله معمولاً به خاطر کم آبی یا عدم تعادل الکترولیتی و یونی در بدن رخ می دهد و خوردن خوراکی های پتاسیم دار و نمک قبل از رفتن به باشگاه و ورود به شیهاپجانگ می تواند از بروز آن جلوگیری کند.
گرفتگی عضلات اغلب مشكل خاصی نداشته و خطری ایجاد نمیكند اما در برخی موارد نیز بیماریها و شرایط خاصی میتوانند سبب ایجاد این حالت باشند. گرفتگی عضلانی گاهی بخشی از بیماریهای تیروئید، كلیه، اعصاب، اختلالات هورمونی، دیابت و كمخونی نیز میتواند باشد.
بهبود و تسکین:
چنانچه شما هم با چنین مشكلی رو به رو هستید، با اقداماتی خاص میتوانید آن را بهبود بخشیده و شرایط بهتری ایجاد كنید. در این شرایط عضله آسیبدیده را كشش داده و به آرامی آن را مالش دهید تا آرام شود. بنابراین كشش و ماساژ مناسب و آرام میتواند به شما در این شرایط كمك كند. کمپرس سرد و سپس کمپرس گرم نیز می تواند کمک شایانی به بهبود گرفتگی نماید.
کمپرس سرد:
در 72ساعت اولیه شروع گرفتگی عضلات فورا تعدادی قطعه یخ یا سبزیجات یخزده را در کیسه و سپس پارچهای پیچیده و حداکثر 20دقیقه روی موضع دردناک قرار دهید. این کار را چندین بار در طول روز تکرار کنید. کمپرس سرد، درد و ورم ناحیه درد را کاهش میدهد و با بیحس کردن بافت عضلانی آن منطقه، تحریکات عصبی محل صدمهدیده را کم میکند. البته مراقب باشید زیرا کمپرس سرد طولانی و بیش از 20دقیقه در ناحیه مورد نظر میتواند باعث انقباض بیشتر عضلات و افزایش درد در آن شود.
کمپرس گرم :
پس از گذشت 3روز از آغاز درد گرفتگی عضلات، میتوانید روش کمپرس گرم را شروع کنید. کمپرس گرم باعث شلشدن ماهیچههای منقبضشده و افزایش جریان خون در آنها میشود. این کار حتما باید پس از 72ساعت اولیه گرفتگی عضلات آغاز شود تا التهاب فروکش کند. استفاده از گرمای مرطوب بهتر از گرمای خشک است، زیرا میزان از دستدهی آب بدن را کاهش میدهد. برای این کار میتوانید از انواع کمپرسهای مرطوب مانند کیسههای آبگرم مخصوص کمپرس، حمام آبگرم یا جکوزی استفاده کنید.
پیشگیری:
برای اینكه از بروز این حالت پیشگیری كنید، بهتر است دقت داشته باشید تا بدنتان با كمآبی روبهرو نشود. به همین دلیل هر روز به مقدار كافی آب بنوشید و در زمانهایی كه مشغول فعالیت هستید و این كار را در فواصل منظم تكرار كنید تا مشكلی ایجاد نشود. البته زیاد نوشیدن آب نیز موجب افزایش دفع سدیم از بدن شده که خود موجب ایجاد گرفتگی در عضله می شود پس بیش از حد هم آب ننوشید
همانطور که در بالا اشاره شد خوردن یا نوشیدن موادی که توازن الکترولیتی را در بدن برقرار می کنند (مثلا میوه جات) می تواند در کاهش بروز گرفتگی بسیار موثر باشد.
حتما به خاطر داشته باشید كه قبل و بعد از هر ورزشی، عضله خود را بهآرامی كشش دهید. اگر شما هنگام خواب دچار این وضعیت میشوید، قبل از رفتن به رختخواب این كششها را انجام دهید. ورزش سبك قبل از خواب هم میتواند برای پیشگیری گرفتگی عضله در خواب مفید باشد.