یكی از شایعترین اختلالات در انحناهای ستون فقرات ، گودی بیش از حد كمر است
بسیاری از ما علت كمردردهای خود را گودی بیش از حد كمر میدانیم.این گودی بیش از حد چیست ؟ چرا بوجود می آید ؟ اصولا آیا كمر انحنائی دارد ؟ و..یدر صورتیكه ستون فقرات را از نیمرخ نگاه كنید ، متوجه وجود یكسری فرو رفتگیها

وبرجستگیهائی در قسمتهای مختلف آن خواهید شد . در حالت طبیعی فقرات گردن دارای یك انحنا ( تقعر )بسمت داخل ، فقرات پشتی انحنا بسمت خارج ( تحدب ) و ناحیه ی كمر انحنای رو به جلو ( تقعر ) میباشند. بدلیل شباهت این انحنای كمر به نمای ظاهری لوردهای انگلیسی در زمان ایستادن ، اصطلاح لوردوز برای این حالت مورد استفاده قرار گرفته است ! وجود این انحناها برای ما نقشی بسیار مهم داشته و بسیاری از توانائی های ما در اثر همین برجستگیها و فرورفتگیها پدید می آید، و اصولا توانائی ایستادن ما تا حد بسیار زیادی مدیون همین انحناهاست ! میزان انحنای ستون فقرات در یك ناحیه ، بر سایر قسمتها نیز اثر گذاشته و میتواند آنها را تغییر دهد.

http://www.sportmedicine.ir/files/pics/1533de4790e0d87a17b1b03f36d8b8d4pho_learn_fh_osteoporosis-1-posture2.jpg

وقتی میزان انحنای كمر به حدی بیشتر از میزان طبیعی آن میرسد برای نامیدن آن اصطلاحا از كلمه ی هیپرلوردوزیس یا گودی بیش از حد كمر استفاده می كنیم.

چرا گودی بیش از حد در كمر بوجود می آید ؟
در حقیقت ستون فقرات توسط تعداد زیادی عضله محافظت می شود كه سلامت و تعادل آنها در سلامت و نرمال بودن حالت ستون فقرات نقش بسیار مهمی ایفا می كند.
عدم تعادل در عضلات نامبرده ( یعنی قوی بودن برخی و ضعف یا گرفتگی بعضی دیگر از آنها ، موجب پدید آمدن ناهنجاری هائی در شكل كلی ستون فقرات خواهد شد.
در این میان نقش عضلات شكمی ، بازكننده های مفصل پا به لگن ( همسترینگ ها و نیز عضله ی بزرگ پشت باسن ) در ایجاد هیپرلوردوزیس ، پر رنگ تر از سایر عضلات این ناحیه است
برخی از علل گودی بیش از حد كمر :
از جمله علت های اصلی گودی بیش از حد كمر می توان به موارد زیر اشاره كرد :
* آكندروپلازی : این بیماری در حقیقت ارثی بوده و با اختلالدر رشد و تكامل استخوان ها و نسوج غضروفی همراه است.
* التهاب دیسك كمر یا در اصطلاح علمی دیسكایتیس
* كیفوزیس یا قوز بیش از حد ناحیه ی پشت : در این حالت ستون فقرات كمر بطور جبرانی دچار انحنای بیش از حد می گردد.
* چاقی : خصوصا بزرگی بیش از حد شكم و ضعف عضلات این ناحیه باعث كشیدگی بیش از حد ستون فقرات بسمت جلو و افزایش گودی كمر خواهد شد.
* پوكی استخوان : با تسهیل تغییر ارتفاع و شكل نرمال مهره ها باعث تغییر انحناهای طبیعی ستون فقرات می شود.
* در رفتگی تدریجی مهر ه ها یا در اصطلاح علمی اسپوندیلولیستزیس : این حالت اغلب در ناحیه ی كمر دیده می شود و با لغزش یا جابجائی مهره ها همرا است. این بیماران معمولا از كمر درد ، احساس جدا شدگی و لقی كمر ، گودی بیش از حد كمر و برجستگی باسن شكایت دارند.

* ضعف عضلات شكمی در اثر علل مختل

آیا درست نشسته اید ؟!؟
اغلب ما بدون اینكه خودمان آگاه باشیم ، در بسیاری اوقات روز با بد نشستن و استفاده ناصحیح از ستون فقراتمان به تخریب و پیری زودرس و آن دامن میزنیم . بسیاری از دردهای گردن ، كتف ، شانه ، كمر و... در اثر نا آگاهی از طرز استفاده صحیح از بدن بوجود می آیند .
برای درست نشستن ، از یك صندلی مناسب بهره بگیرید .این صندلی باید توانائی تغییر ارتفاع را داشته و همچنین پشتی آن نیز بتواند قابل تنظیم باشد تا فشار های وارده بر ناحیه پشت را كاهش دهد.زانوهای شما باید همسطح مفصل لگنتان باشند.. سعی كنید صاف بنشینید و از لمیدن یا خم شدن بر روی میز كار پرهیز نمائید. در صورت نیاز برای حمایت كمرتان از یك بالشتك كوچك و مناسب بهره بگیرید.
حالا كه وضعیت سرو گردن را تنظیم كردید ، به پاهایتان توجه كنید ! كف پاها را صاف بر روی زمین بگذارید و در صورت لزوم از یك زیر پائی مناسب استفاده كنید، و هیچگاه پاها را بصورت ضربدری قرار نداده ، و یا روی نوك پنجه نگه ندارید. این كار از وارد شدن فشارهای بیش از حد بر مفاصل شما جلوگیری خواهد كرد.از جمع كردن پا زیر تنه خودداری كنید.
در صورتیكه با مونیتور كامپیوتر كار می كنید ، حداقل فاصله ی 25-75 سانتیمتر را ( بین چشم و صفحه )رعایت كنید .برای این كار رعایت فاصله ای معادل طول بازو كفایت می كند.بالای صفحه مونیتور در سطح چشم شما باشد، این كار حتی می تواند با استفاده از چند كتاب صورت گیرد !

چند پیشنهاد ساده برای پیشگیری و كاهش گودی بیش از حد كمر !
* در زمان نشستن ، كف پا را صاف بر روی زمین قرار دهید، صندلی خود را تنظیم كنید، و در صورت نیاز از یك بالشتك كوچك برای پر كردن فضای خالی پشت كمرتان استفاده كنید.
* وقتی ایستاده اید ، یك پا را مستقیم روی زمین و دیگری را روی یك پله ، چهار پایه و یا هر چیز مشابه ( در سطحی كمی بالاتر از پپای دیگر قرار دهید ).این كار حمایت كمرتان را افزایش خواهد داد .
*بهترین حالت برای خوابیدن ، وضعیت صورت و شكم رو به بالاست ، در حالیكه بالشی زیر زانوها قرار گیرد ، اما در صورتی كه تمایل دارید بر روی شكم بخوابید حتما بالشی زیر شكم خود قرار دهید .
* توجه داشته باشید كه پوشیدن كفش های پاشنه بلند ، موجب افزایش گودی كمرتان خواهند شد.
* از تقویت عضلات شكم ، باسن و كمر غافل نباشید

 

لوردوز :
•افزايش بيش از حد طبيعي گودي كمر را كمر گود يا لوردوز كمري مي گويند در اين تغيير شكل  ميزان  گودي  كمر بيش از حد طبيعي       مي شود وزاويه كمري – خاجي كه در افراد سالم  حدود  30 درجه است افزايش مي يابد  در اين حالت  چرخش  قدامي  لگن زياد شده ومفاصل راني احتمالاٌ خم شده و كفل برجسته مي شود.
 
                                                               
  
 
 
 
 
 
 علل عارضه :
 
 
•ضعف عضلات شكمي
•كوتاهي عضلات سوئز خاصره اي و راست راني
•مادرزادي
•استفاده از كفش هاي پاشنه بلند
•زايمان هاي مكرر
•عدم رعايت الگوهاي مناسب حركتي مخصوصاٌ خوابيدن به پشت و برداشتن غلط اجسام سنگين
 
                                                        
 
عوارض :
 
   
•كشش رباط طولي قدامي (ستون مهره ها )
•تنگ شدن فضاي خلفي ديسك
•تنگ شدن سوراخ هاي بين حفره اي ستون فقرات
•عدم تعادل عضلاني
•زمينه بروز فتق ديسك
•خستگي زودرس
•كاهش راندمان بدني

 

تشخيص :

•مشاهده و مقايسه مشاهدات با حالت طبيعي
•راديوگرافي
•خط شاقولي
•استفاده از صفحه شطرنج

 استفاده از خط شاقولی


عارضه استفاده از کفش پاشنه بلند

 


وضعيت عضلات

•دراين عارضه عكس وضعيت عضلات گردي پشت، عضلات شكمي  ضعيف و طويل شده ولي عضلات ناحيه پشتي دچار كوتاهي مي باشند . در ناحيه كفل   و ران عضلات  چهار سر ران دچاركوتاهي شده و عضلات همسترينگ طويل تر از حالت طبيعي است .

 حركات درماني

الف) تمرينات كششي

 ب) تمرينات قدرتي

 

  الف) تمرينات كششي:

1- روي زمين و پشت دراز بكشيد پاها را از ناحيه ساق بدست بگيريد و بطرف شكم جمع كنيد سپس سر و سينه خود را به طرف پاها ببريد

                                         

2- در حالت چهار دست و پا روي زمين بنشينيد سپس سعي كنيد گودي كمر را به طرف بالا داده تا يك حالت انحنا در پشت بوجود بيايد

                                                             

3- روي زمين  بنشينيد و پاهاي خود را به طرف جلو دراز كنيد سپس از ناحيه كمر خم شويد و سعي كنيد با دست پاهاي خود را بگيريد

                                      

            4- به حالت چهار دست و پا روي زمين قرار بگيريد سپس يك پا  را از مفصل زانو به طرف  عقب روي زمين قرار دهيد و پاي ديگر را از كف به طرف جلوي بدن بگذاريد سعي كنيد بدون اينكه به پشت خود قوس دهيد زانو را از زمين جدا كنيد .       

                                                                   

ب) تمرينات قدرتي :

  1- پاها را به طرف سينه بگيريد و حركت گهواره اي را انجام دهيد .

                                                  

2-  به پشت دراز بكشيد و سعي كنيد پاهاي خود را به طور مستقيم در بالاي سر قرار دهيد و حركت رفت و برگشت را با پا تكرار كنيد .

                                                             

    3- با پاهاي جمع به پشت بخوابيد و حركت دراز نشست را انجام دهيد                                                             

                                                      

          4- با پاهاي جمع به پشت بخوابيد ووزنه اي متناسب با قدرت خود در پشت سر قرار دهيد حال سعي كنيد حركت دراز نشست را با وزنه انجام دهيد .

                                                               

                                                             منابع

                             1- حركات اصلاحي        مولف: بيات سلطاني
 
                                                  2- حركات اصلاحي        مولف: دكتر دانشمندي وعليزاده

 

گردآورنده: حميد جداري